تماس با ما

فید خبر خوان

نقشه سایت

فروشگاه فایل های دیجیتالی کمیاب

فروشگاه فایل های دیجیتالی کمیاب


اگر به یک وب سایت یا فروشگاه رایگان با فضای نامحدود و امکانات فراوان نیاز دارید بی درنگ دکمه زیر را کلیک نمایید.

ایجاد وب سایت یا
فروشگاه حرفه ای رایگان

دسته بندی سایت

پرفروش ترین ها

پر فروش ترین های فورکیا


پر بازدید ترین های فورکیا

برچسب های مهم

پیوند ها

اشتراک در خبرنامه

جهت عضویت در خبرنامه لطفا ایمیل خود را ثبت نمائید

Captcha

آمار بازدید

  • بازدید امروز : 453
  • بازدید دیروز : 2315
  • بازدید کل : 697986

زندگی، آثار واندیشه‌های کلامی زرارة بن اعین....


زندگی، آثار واندیشه‌های کلامی زرارة بن اعین....

چکیده:

جناب زراره ابن اعین چهره درخشان وبسیار تاثیر گذاری است که جایگاه والایی در نزد اهل بیت (علیهم السلام) داشته است.

زندگی پر فراز و نشیب، درک محضر عزیز و نورانی امام باقر و امام صادق (علیهماالسلام)، نقل روایات فراوان از اهل‌بیت (علیهم السلام) به ویژه در مباحث کلامی اهمیت این شخصیت عزیز دنیای اسلام را صد چندان کرده است .

دراین رساله،درفصل اول از بخش اول،ابتدابه صورت مختصربه معرفی آل اعین وخاندانهای شیعی درکوفه واجمالی اززندگی جدْزراره پرداختم.درفصل دوم بصورت ویژه درباره زندگی زراره و بیان سرآغازشکل گیری پیوندزراره بامکتب اهل بیت(علیهم السلام)سخن گفتم.درفصل سوم برای اینکه باشخصیت علمی وفرهنگی زراره بیشترآشناشویم،بعدازبیان سیمای زراره درآئینه روایات به اساتیدی اشاره کرده ام که زراره ازمحضرشان استفاده نموده است. یکی دیگراز مباحثی که در این فصل به آن پرداخته ام، احادیث نقل شده از زراره ومطالب مربوط به آن است. سؤالی که می بایست به آن پاسخ می گفتم این بودکه آیا از زراره آثاری مستقلی باقی مانده است و یا خیر؟ بررسی توان علمی زراره درمناظره هاومباحثه هاوگزارشی ازشاگردان زراره،آخرین مطلبی است، که دراین فصل بیان کرده‌ام. در بخش دوم به بررسی مهمترین آراء و اندیشه‌های کلامی زراره در قالب پنج فصل، پرداخته‌ام. از آنجا که روایاتی که دلالت بر مذمت زراره می‌کند، شبهاتی را درباره ایشان به وجود آورد، بخش سوم را به بررسی و نقد شبهات پیرامون زراره اختصاص داده‌ام. در بخش چهارم و آخرین بخش از این پایان نامه به بررسی و نقد شبهات، پیرامون جناب زراره از دیدگاه مؤلف کتاب تاریخ آل زراره پرداخته‌ام.

واژگان کلیدی: زراره، زندگی، آثار، انديشه‌هاي کلامي ، نقد و بررسی شبهات.

فهرست مطالب

مقدمه. 1

هدف تحقیق. 4

ضرورت تحقیق. 4

پیشینه تحقیق. 4

سؤال اصلی. 9

سؤالات فرعی. 9

بخش اول: زُراره و آل اَعيَن

فصل اول- معرفي آل اَعيَن. 11

خاندانهاي شيعي در كوفه. 11

اجمالی از زندگی جد زراره. 12

زندگی پدر زراره. 12

فصل دوم- زراره بن اَعيَن. 17

نوجواني و جواني زراره. 18

سرآغاز پيوند زراره با مكتب اهل بيت(عليهم ‌السلام )‌19

فرزندان زراره‌22

فصل سوم- شخصيت علمي و فرهنگي زراره. 23

سيماى زراره در آئينه روايات. 23

اساتيد زراره. 28

شيوه‏هاى فراگيرى زراره. 29

شيوه زراره در ضبط احاديث‌31

احاديث نقل شده از زراره‌31

آثار باقيمانده از زراره‌33

توان علمى زراره در مناظره‏ها و مباحثه‏ها‌34

شاگردان زراره. 37

بخش دوم:اندیشه‌های کلامی

مقدمه‌40

فصل اول‌: مسأله ايمان و كفر (ارجاء). 45

فصل دوم‌: مسأله استطاعت. 51

چهار

فصل سوم‌: مسأله حدوث علم الهي. 62

فصل چهارم‌: مسأله معرفت ضروری. 73

فصل پنجم‌: مسألهفطری یا ضروری بودن علم امام(ع). 87

بخش سوم: بررسی و نقد شبهات، پیرامون زراره

مقدمه. 94

بررسی ونقد شبهه اول‌: زراره یک مسیحی بودکه جهت ضربه زدن به اسلام به دروغ مسلمان شد.. 95

بررسی ونقد شبهه دوم‌: زراره هروقت امام صادق(علیه السلام)مطابق نظراوسخن نمی گفت باامام مخالفت می کرد.. 97

بررسی و نقد شبهه سوم‌: زراره سعی می کرد،دین راآن گونه که خود می خواست ارائه دهد، نه آن چنان که شنیده بود.. 98

بررسی و نقد شبهه چهارم‌: کارزراره اختلاف افکنی در میان مسلمانان بود.. 100

بررسی ونقد شبهه پنجم‌:زراره روایات فراوانی راجعل نموده است. 102

بررسی ونقد شبهه ششم‌: روایات فراوانی در مذمت زراره وارد شده است.. 104

پیوست‌: بررسی و نقد شبهات پیرامون زراره ازدیدگاه مؤلف کتاب تاریخ آل زراره

مقدمه. 108

نكوهش‏هاى وارده بر زراره. 109

لعن زراره‏110

زراره و خدا شمردن اميرالمؤمنين عليه السلام. 111

زراره و بدعت‏ها ی او در اسلام ‌113

نظر زراره تفويض بود‌113

علت‏هاى طعنه زدن امام عليه السلام به زراره‏116

توقف زراره و شك او در امامت امام كاظم(‌عليه السلام‏). 119

توجیه روایات توقف زراره در امر امامت. 121

مقدمه

«لقد منّ الله علي المومنين اذ بعث فيهم رسولاً من انفسهم يتلو عليهم آياته و يزكّيهم و يعلّمهم الكتاب و الحكمه وان كانوا من قبل لفي ضلال مبين»[1]

با سپاس فراوان به درگاه پروردگار مهربان، كه هستي رشحه­اي از خامه­ي زرنگار اوست و آفرينش تجلي محبت او، و با درود به ارواح پيام­آوران و رسولان خصوصاً سرور كائنات محمدمصطفي(ص) و اهل بيت آن حضرت.

باورها و انديشه‌هاي هر مكتب و ملّتي، چونان بنايي است كه در شكل‌گيري و استحكام و تداوم خود بر عناصر و اجزاي مختلفي متّكي است. همانگونه كه هر بنا، معمار، طرّاح، بنيان، مصالح و سازنده‌اي دارد و همّت و تلاش اين مجموعه وسيله عينيت يافتن آن بنا است و استحكام و تناسب مصالح و عالمانه بودن طرحها ضامن تداوم و بقاي آن خواهد بود.

مبداء وحي، طرّاح اصلي فرهنگ و انديشه ديني است و پيامبران، مجريان همان طرحي هستند كه خداوند به ايشان ابلاغ كرده است. اوصياء و حاملان علوم انبيا همان شالوده‌ها و بنيانهايي هستند كه پيامها را دريافت مي‌كنند و رسالت حفظ و نگاهباني از آنها را بر دوش مي‌كشند.

عترت پيامبراكرم(ص) از آن جهت شايسته بر دوش كشيدن رسالت تبليغي پيامبرند كه آگاهترين، امين‌ترين و صادق‌ترين افراد امّت به فرهنگ ديني و تعاليم الهي رسول خدايند.

پس از عترت پيامبر(ص) ـ امامان معصوم ـ عالمان ديني و فقهاي امّت و صحابه راستين نقشي اساسي در تحكيم پايه‌هاي فرهنگ ديني و ترويج آن ميان نسلها و بقا و استمرار آن در طول عصرها دارند. عالمان و متفکران هر امّت، استوانه‌هاي بناي فرهنگ آن امّت به شمار مي‌آيند.

اين گونه است كه رسول (ص) درباره عالمان و دانشمندان امّت خويش فرمود:

‹‹ رّحِمَ الله خلفائي. فقيل: يا رسول الله، و مَنْ خلفاؤُك؟ قال: ‹‹ الّذين يحيونَ سُنَّتي و يعلِّمُونها عبادَ الله››[2]

پيامبر اكرم(ص) فرمود: خداي رحمت كند جانشينان مرا. از آن حضرت سؤال شد: جانشينان شما كيانند؟ پيامبر(ص) فرمود: آنانند كه روش مرا در جامعه زنده نگاه داشته و آن را به ديگران مي‌آموزند.

در اينجا سخني از امام صادق(عليه‌السلام) مجالي بايسته دارد كه فرموده است : عالمان وارثان پيامبرانند، چرا كه پيامبران براي امّت خويش درهم و دينار به ارث نگذارند بلكه ارزشها و معارفي را به صورت احاديث از خود بر جاي مي‌نهند و كسي كه از گوهر احاديث ايشان به چنگ آورد، در حقيقت به بهره‌اي انبوه دست يافته است.

هان! بنگريد علمتان را از كدام سرچشمه دريافت مي‌كنيد!

در ميان ما خاندان رسالت، در هر نسل‌‌، عالمان امين و عادلي حضور دارند كه تحريفهاي افراط‌گران و جريان آفريني‌هاي باطل‌گرايان و تأويلها و دخل و تصرفهاي جاهلان را از ساحت دين دور مي‌دارند. [3]

شاگردان و اصحاب ائمه(علیهم السلام) اين توفيق را داشتند كه حامل علوم و معارف اهل بيت (علیهم السلام) باشند و از طريق روايات، نسل­هاي عصر غيبت و حتي عصر نخستين حضور ائمه را با معدن آن معارف پيوند دهند. ياران ائمه گسترش­دهنده­ي علوم اهل بيت (علیهم السلام) بودند. چه آنان كه فقه اهل بيت(علیهم السلام) را مي­آموختند و به فتوا مي­نشستند، چه آنان كه كلام و عقايد را از ائمه گرفته، با مخالفان به مناظره و بحث مي­پرداختند و حق را براي آنان نمايان مي­نمودند، و چه آن­هايي كه در تفسير و علوم قرآني، از مكتب عترت سيراب مي­شدند.

به هر حال ائمه معصومين(علیهم السلام) به عنوان وارثان راستين علم و فضل و شرافت پيامبر(ص) پس از آن حضرت به حمايت از مرزهاي شريعت ناب محمّدي پرداختند و پس از ايشان‌‌، عالمان متعهّد‌‌، با كسب معارف از مكتب اهل بيت به پاسداري از قلمرو انديشه شيعي كه همان اسلام ناب بود همّت گماشتند. شناخت اين چهره‌هاي روشن كه در پايداري و استحكام فرهنگ اسلامي نقشي ارزنده داشته‌اند در مرحله نخست،راهگشاي اسلام‌شناسان و پژوهشگران در اعتماد به شخصيتهاي امين تاريخ اسلام خواهد بود و چشمه‌هاي زلال معرفت را از سرابهاي دروغين جعل‌كنندگان و تحريفگران احاديث متمايز خواهد ساخت.

در اين ميان برخي از اين شاگردان از اين مرحله فراتر رفته، به مقام و منزلتي دست يافتند كه امام صادق(ع) رئيس مذهب و محبوب پروردگار عالم، آنان را محبوب­ترين افراد نزد خويش دانست و فرمود:

«محبوب­ترين مردم نزد من، زنده يا مرده، چهار نفرند، بريد عجلي، وزاره بن­اعين، محمدبن مسلم و احول (مومن الطاق). اين چهار نفر، زنده يا مرده‌‌، از همه­ي مردم نزد من محبوب­ترند. [4]

از اين­رو سعي ما در اين رساله بر آن است تازندگی‌‌، فضايل و برخی ازآراء کلامی يكي از آن چهره­هاي محبوب نزد امام صادق(علیه السلام) يعني «زراره بن اعين» را بر شمرده و اسوه­اي از پويندگان راه حق و حقيقت را در حد توان معرفي كنيم.

دراین تحقیق قبل ازورودبه زندگی جناب زراره،به صورت مختصراززندگی جدْزراره وپدرزراره سخن به میان آوردم.سپس درفصل دوم به زندگی جناب زراره پرداختم.برای این که باشخصیت علمی وفرهنگی جناب زراره به صورت ویژه آشناشویم،فصل سوم رابه بررسی جایگاه زراره ازنظرگاه روایات ائمه(علیهم السلام) ،روایاتی که اززراره نقل شده است ،اساتیدوشاگردان زراره ،توان علمی زراره درمباحثه هاومناظره هاوآثاری که اززراره باقی مانده است،اختصاص داده ام.

همان گونه که درعنوان این پایان نامه ذکرشد،بررسی اندیشه های کلامی زراره ازاهداف این رساله است.بدین منظوردرقالب پنج فصل به مهمترین اندیشه های کلامی جناب زراره پرداختم.فصل اول رابه بررسی مساله ایمان وکفروسیرتفکرزراره دراین باره ،فصل دوم رابه بررسی نظریه استطاعت که به نقل مورخان،جناب زراره کتابی هم دراین باره داشته است ،اختصاص داده ام.درفصل سوم مباحثی که اززراره درباره حدوث علم الهی نقل شده است راذکرکرده ام.درفصل چهارم مساله معرفت ضروری که یکی ازمباحث مهم کلامی است را ازدیدگاه زراره موردکنکاش قراردادم.ودرفصل پنجم به بحث فطری یا ضروری بودن علم امام(علیه السلام)ازنظرگاه زراره پرداختم.بخش سوم راباتوجه به روایاتی که دلالت برمذمت جناب زراره دارد ،درقالب رفع شبهات به بررسی ونقد شش شبهه اساسی که درباره جناب ایشان نقل شده است ،اختصاص داده ام.

درآخرین بخش این رساله،ازدیدگاه مؤلف کتاب تاریخ آل زراره ،به بررسی ونقدشبهات مطرح شده پیرامون جناب زراره،پرداختم وبه صورت گسترده دراین باره مطالبی رانقل کرده ام.

قابل ذکر است، یکی از مشکلات این تحقیق کمی منابعی است که بصورت ویژه به جناب زراره پرداخته باشندو همچنین،پراگندگی مطالب مربوط به ایشان می‌باشد. دراین تحقیق سعی شده است‌‌،درباره جناب زراره کاری منسجم وتا حدودی تازه انجام شود.والبته‌‌، مطمئن هستم که هنوز زوایای متعدد دیگری از افکار واندیشه‌های این شخصیت شاخص دنیای اسلام‌‌، پنهان مانده است. درپایان، اینجانب ضمن درخواست،از خواندگان عزیز جهت ارائه انتقادات وپیشنهادات راه گشای خود‌‌،امیدوارم این تحقیق بتواند‌‌، نکات تازه وجدیدی‌‌، برای محققین ارجمند بیان نماید. انشاء الله تعالی.

هدف تحقیق:

هدف ازتحقیق‌‌،یکی بیان زندگی خاندان زراره بصورت اجمالی وبررسی زندگی زراره بصورت تفصیلی و گزارشی از آثارواحادیث موجود از زراره است.

دیگری بررسی برخی ازاندیشه‌های کلامی زراره‌‌،ودر مرحله بعد پاسخ به شبهاتی است که درباره زراره مطرح شده است‌.

ضرورت تحقیق:

زراره بن اعین یکی از چهره‌های شاخص دنیای اسلام وازاصحاب بنام امام باقر وامام صادق (علیهماالسلام) می باشد‌. که مورد توجه متفکرین و اندیشمندان اسلامی و غیر اسلامی است‌.

حجم زیاد احادیث نقل شده از ایشان درمباحث مهم و مختلف کلامی‌‌، فقهی‌‌، اجتماعی و...‌‌، اهمیت پرداختن به جناب زراره را مضاعف کرده است‌. بویژه باتوجه با تلاش مخالفین درمخدوش جلوه دادن چهره این بزرگوار وطرح شبهات فراوان‌‌، زدودن گردوغبار شک وتردید‌‌، از ایشان‌‌، از ضرورت ویژه ای برخوردار است‌. درک زمان ائمه (علیهم السلام)و بهره گیری فراوان از امام باقر وامام صادق (علیهما السلام)، توجه به نظراتی که از جانب اومطرح شده است را مهمتر کرده است‌.

پیشینه تحقیق:

در معرفي آل عين، کتاب رجال بحرالعلوم و کتاب تاریخ الکوفه، مباحث ارزنده‌ای در این باره مطرح کرده‌اند.قابل ذکر است، ابوغالب زراري از نوادگان اعين كه با شش واسطه به پدر زراره مي‌رسد،در سال 350 هجري رساله‌اي در وصف خاندان اعين نوشته است ، دراین کتاب، نکات اززنده‌ای ازاین خاندان ذکر کرده است.

راجع به زندگی، سیمای زراره در آینه روایات،شخصیت علمی و فرهنگی، آثار، اساتیدوشاگردان زراره، کتابهای مثل فهرست ابن ندیم، رجال بحرالعلوم، رجال طوسی، رجال نجاشی، فهرست شیخ طوسی، معجم الرجال خویی، اختیارمعرفة الرجال، رجال ابن داودحلی، تنقیح المقال، جامع الرواة، تأسیس الشیعه، تاریخ آل زراره، الاعلام لزرکلی، منتهی الامال، بهجة الآمال فی شرح زبدة المقال، ریحا نة‌ الادب ، اعیان الشیعه، اصول کافی، فروع کافی، وسائل الشیعه، بحارالانوار،مسند زرارة بن اعین، هر کدام به تناسب، به بخشی از موضوعات فوق اشاره کرده‌اند.

در باره آل اعین ،وبویژه زراره،کتاب تاریخ آل زاره،تالیف سیدمحمدعلی موحد ابطحی،هم اطلاعات بسیار مفیدومفصلی ارائه نموده است.

دراین زمینه کتاب زراره بن أعین، زلال شریعت،تالیف احمد محیطی اردکانی، هم قابل ذکراست.

ازکتابهای دیگری که دراین درباره ،به زیورطبع آراسته شد،کتاب زراره وخاندان اعین،تالیف آقای عباسعلی صدیقی نسب، است،که توسط انتشارات آستان قدس رضوی، درسال1375 چاپ شده است.

البته قابل ذکراست که مؤلف محترم کتاب زراره وخاندان اعین،قبل ازانتشاراین اثر،آنرادرقالب مقاله درنشریة مشکوة شمارة45 منتشرکرده بودکه بنده ازآن بهره برده ام.

درباره‌ی اندیشه‌های کلامی جناب زراره، ابتداء از میان روایاتی که زراره نقل کرده است، مسند زراره بن اعین کتابی است که روایت‌های متعددی از زراره در ابواب مختلف در آن جمع آوری شده است. اگر چه این کتاب به عنوان یک باب مستقل روایات کلامی نقل شده از زراره را جدا نکرده است،ولی می‌توان از میان آنها روایات کلامی را پیدا کرد.

در بحث ایمان وکفر، می‌توان از روایات باب ایمان وکفر کتاب شریف اصول کافی که اکثر روایات آن از زراره است به تطور نظر جناب زراره در این مسئله پی ببریم.ازمجموع روایات باب ایمان وکفر به دست می‌آید که جناب زراره تقریباً‌ از اواخر دوره‌ی امام باقر و امام صادق(علیهما السلام) از قول اولیه خودش عدول می‌کند و با اندیشه‌های اهل البیت‌(علیهم السلام)‌همراه و هماهنگ می‌شود.

در بحث استطاعت هم از منظر روایات، روایات باب استطاعت در کلمات اهل البیت(علیهم السلام) زیاد است. مرحوم کلینی در اصول کافی جلد اول ص 160 چهار روایت در باب استطاعت مطرح نموده است. مرحوم صدوق(ره) در کتاب توحید ص 344 ذیل عنوان مستقل استطاعت 25 روایت ذکر کرده است. مرحوم مجلسی(ره) هم در بحارالانوار جلد پنجم از ص 33 تا ص51 ذیل عنوان ابواب العدل، 40 روایات در باب استطاعت ذکر کرده‌‌اند.

از بین غیر شیعه اولین و تنها کسی که به طور جدی قول به استطاعت را به زراره نسبت می‌دهد، اشعری در کتاب مقالات الاسلامیین‌ جلد اول ص 116، است که تحت عنوان (قول الروافض فی الاستطاعه) آن را مطرح کرده است.

درباره سیرتاریخی این بحث، دائرة المعارف بزرگ اسلامی جلد8 ،مقالة ای به شماره3321 آورده است،که درآن به صورت مختصربه نظرجناب زراره دراین باره اشاره شده است .

در بحث حدوث علم الهی، نکته مهم آن که این اختلاف در بین اصحاب امامیه در آن زمان در کوفه وجود داشته است و آن را هم به محضر ائمه (علیهم السلام) رساندند. لذا می‌بینیم این اختلاف در روایات شیعه هم بازتاب پیدا کرده است. در کتاب اصول کافی جلد اول ص 107 و 108 باب صفات و ذات دو روایت وجوددارد،که این اختلاف را نقل کرده است. مرحوم صدوق(ره) هم در کتاب توحید ص 27 یک عنوان با نام (باب صفات ذات و صفات افعال) مطرح کرده است.

در این بحث به نظر می‌رسد یکی از قدیمی‌ترین اثری که اززبان اهل سنت به تفصیل این قول را در باب زراره و سایر اصحاب امامیه ذکر کرده است، کتاب مقالات الاسلامیین اشعری ج اول ص 110 می‌باشد و پس از او در کتابهای مقالات دیگر هم این رأی انعکاس پیدا کرده است.

از کتابهای دیگری که در این زمینه بحث کرده است، کتاب الفرق بین الفرق، تألیف عبدالقاهربغدادی است. او در ص 70 این کتاب می‌گوید، بدعت در این مسأله توسط زراره صورت گرفته است.

در همین بحث نویسندگان دیگری که این قول را البته به صورت کلی مطرح کرده اند، شهرستانی در کتاب ملل و النحل ج اول، ص 204، سمعانی در جلد 6 ص 277 کتاب الانساب، ابن جوزی در ص 84 کتاب تلبیس ابلیس می‌باشند.

در مسئله‌ی معرفت ضرروی با توجه به اختلاف نظری که در میان اهل حدیث و معتزله وجود داشت، همین اختلاف نظر،در میان متکلمان شیعی نیزوجود داشته است. با مطالعه روایاتی که زراره در بحث معرفت اضطراری نقل کرده است، اصل قول به معرفت اضطراری به ایشان قابل انتساب می‌باشد. لذا وقتی به منابع روایی مراجعه می‌کنیم، می بینیم دسته‌ای زیادی از روایات وجود دارد که ذیل آیه 30 آیه سوره روم و آیه‌ی 172 سوره‌ی اعراف،بیان می‌کنند که انسان‌ها قبل از این عالم به نوعی در معرفت الله و بعضی از مبادی معرفت دینی، صاحب معرفت و علم شده بودند.

در این زمینه روایاتی که از کتاب بصائر الدرجات سعد بن عبدالله اشعری نقل شده است، بسیار قابل توجه است.درکتاب شریف بحارالانوار جلد سوم کتاب التوحید باب یازدهم، احادیث مربوط به این بحث گفته شده است. روایات جناب زراره هم در مسند زراره ص 44، روایات 24 – 27 و ص48، روایات 28- 40 و 42- 45 جمع آوری شده است. این ها نشان می‌دهد که این مسأله به صورت خیلی پر دامنه و با عمق تاریخی زیادی در مصادر ما مطرح شده است.

در بحث معرفت ضرروری شهرستانی، در کتاب ملل و نحل جلد اول ص204 این قول را به صراحت به زراره نسبت داده است. اشعری هم در مقالات الاسلامیین ص 123،بعد از بیان هشت قول متفاوت در این باره، نظر زراره را هم نقل کرده است.

در بحث فطری یا ضروری بودن علم امام(ع) روایات فراوانی نقل شده است. مرحوم مجلسی در باب مستقلی در جلد 26 بحارالانوار باب دوم ص 67، تحت عنوان خاصی به نام (باب انهم علیه السلام محدّثون مفهّمون) چهل و هفت روایت از مصادر مختلف نقل کرده است. جناب کلینی در کتاب شریف اصول کافی جلد اول ص 271، تحت همین عنوان،بابی دارد. مرحوم صدوق در کتاب الخصال جلد دوم ص 48،بابی با همین عنوان دارد. در کتاب بصانر الدرجات جلد اول ص 319 ،بابی با هفده روایت در این عنوان دارد.

در کتاب الاختصاص شیخ مفید ص 230، بابی با همین عنوان بیان شده است. در مسند زراره هم از ص91 – 98 هفده روایت از او در این مسئله نقل شده است. از بین مورخان و مقالات نویسان تنها شهرستانی در ملل و نحل جلد اول ص 204 با صراحت مسئله ضروری بودن یا فطری بودن علم امام(علیه السلام) را به زراره نسبت داده است.

از تحقیقات جدیدی که در این زمینه انجام شده است کتاب نشأة الفکر الفلسفی فی الاسلام است، که در جلد دوم این کتاب صفحاتی به اندیشه‌های کلامی زراره اختصاص داده شده است. البته اشتباهاتی در نقل بعضی از انتسابات به زراره در این کتاب وجود دارد. در این کتاب این موارد به جناب زراره نسبت داده شده است. اول فطحی بودن، دوم قول به تقیه، سوم مسئله استطاعت و چهارم قول به حدوث صفات است.

کتاب دیگری که تقریباً جامع‌ترین فهرست را به زراره نسبت می‌دهد، کتاب علم الکلام و المجتمع تألیف آقای فان اِس است. او در این کتاب قول به ارجاء را به زراره نسبت می‌دهد. قول دومی که به زراره نسبت می‌دهد مسئله استطاعت است. بحث محدْث بودن امام،نکته‌ی دیگری است که به زراره نسبت می‌دهد. از موارد دیگری که فان اِس نقل می‌کند، علم غیب امام (علیه السلام)، ظهور حضرت مهدی(عج) و اعتقاد به رجعت است که به زراره نسبت می‌دهد.

یکی دیگرازمنابعی که به صورت مختصربه بعضی ازاندیشه های کلامی زراره اشاره کرده است، مقاله ای اینترنتی باعنوان،نظرات في الفكر الكلامي لدى الشیعة الاثنا عشریة ، نوشته آقای مصطفى الإدريسي است،که اکنون به عنوان استاد فلسفه اسلامی دردانشگاه قطرمشغول تدریس می باشد.

اگربحث ولایت فقیه را ازمباحث کلامی بدانیم،تحقیق آقای سید علی شفیعی باعنوان ولایت فقیه درصحیح زراره که در فصلنامه حکومت اسلامى،شماره15،چاپ شده است،مطالب ارزنده ای ارائه کرده است.

قابل ذکراست که جهت رعایت امانت و ادای تشکرخالصانه،بایدازجناب حجت الاسلام والمسلمین آقای دکترسبحانی یادکنم که ازمباحث ایشان درجمع محققین مرکزکلام،وابسته به حوزة علمیة قم،فراوان بهره بردم.

در بحث شبهاتی که درباره جناب زراره وجود دارد به نظر می‌رسد این شبهات،از روایاتی نشأت می‌گیرد که ظاهراً در مذمت زراره وارد شده است. در این زمینه رجال کشْی از کتاب‌هایی است که بیشترین روایات را ذکر کرده است. برای پاسخ گویی به این شبهات،حضرت آیت الله خویی در کتاب معجم رجال الحدیث به بخشی از آنها پاسخ گفته است.

یکی دیگرازکتاب هایی که به بخشی ازشبهات درباره جناب زراره پاسخ گفته است،کتاب گران سنگ اعیان الشیعه است،که در جلد 7 ص 47‌‌ به آنهاپرداخته است.

کتاب دیگری که در زمینه‌ی پاسخ به شبهات پیرامون جناب زراره به صورت مفصل و مشروح شبهات را مطرح کرده است و پاسخ ‌های مناسب و مقتضی به آنها داده است، کتاب تاریخ آل زراره تألیف آیت الله سید محمد علی موحدابطحی است. که در بخش چهارم این رساله آن را به صورت کامل ذکر کرده‌ایم. 

سؤال اصلی:

جایگاه ورویکردزراره درتاریخ کلام شیعه چیست؟

سؤالات فرعی:

1- نقش زراره و خاندانش دربسط تشیع چه بوده است؟

2– طعن های واردشده برزراره درمنابع روایی ورجالی،چه بوده اندوچگونه می توان آنهارانقدوردْ کرد؟

3– ازمواضع کلامی منسوب به زراره وزراریان درمنابع غیرشیعی چه تفسیروتبیینی می توان ارائه کرد؟

 بخش اول:

 زُراره و آل اَعيَن

  فصل اول- معرفي آل اَعيَن

خاندان­هاي شيعي در كوفه

یکی از مطالبی که درتاريخ حديث شيعه قابل توجه است‌‌، وجود خاندان­هايي است كه در كار نشر حديث و علوم ديني سهيم بوده­اند، هر چند اين خاندان­ها اختصاص به شهر كوفه ندارند. ولي اين شهر در مقايسه با ساير شهرها، خاندان­هاي بيشتري را در خود پرورانده است‌. مطالعه­ي سرگذشت بعضي از اين خاندان­ها نشان مي­دهد كه چگونه علم و دانش در ميان آنان به­صورت موروثي شكل گرفته و همه­ي اعضاي خانواده در نشر علوم اهل بيت(علیهم السلام)مؤثر بودند. در كوفه خاندان­هاي متعددي به­عنوان خاندان­هاي علمي محسوب مي­شدند. در واقع بايد اين­طور گفت كه شهر كوفه، محل يادگيري علوم اهل بيت(علیهم السلام) به شمار مي­رفت.

سيد بحرالعلوم در فوائدالرّجاليه و سيد حسين برقي نجفي در تاريخ الكوفه‌‌، بخشي از کتابشان را به معرّفي اين خاندانها اختصاص داده و از آنها ياد كرده‌اند. [5]

آن­چه قابل توجه و بررسي است نحوه­ي شكل­گيري اين خاندان­هاي علمي و فرهنگي است.چنين مي توان گفت كه از يك­ سو استعدادهاي موروثي باعث مي­شدتا فرزندان يك خانواده­ي علمي و فقهي به فراگيري دانش اشتياق ورزند و در جهت آن رشد و بالندگي پيدا كنند‌.از سوي ديگر محيط علمي و فرهنگي و ارزش­هاي مطرح در چنين خاندان­هايي، خود زمينه­ي روي­آوري اعضاي آن خاندان را به كسب دانش، هموارتر مي­ساخته است.

خاندن­هايي كه نويسنده­ي «تاريخ الكوفه» نامشان را ثبت كرده افتخار اين را داشتند كه بهره­اي از علوم «صادق آل­محمد(ص)» را داشتند.[6]

تحقيق و بررسي درباره­ي هر يك از خاندان­هاي نام برده با ارزش و ثمربخش است. ولي از آن­جائي كه فرصت چنين بررسي در اين رساله وجود ندارد، به معرفي، معروف­ترين و بزرگ­ترين آنان،یعنی«آل اعين» مي­پردازيم. زيرا كه در اين خاندان، ويژگي­ها و امتيازهاي خاصی وجود دارد.درواقع بررسي ما درباره­ي خاندان اعين، مقدمه­اي است براي بررسي شخصيت واندیشه‌های کلامی جناب زراره بن اعین. زيرا كه زراره يكي از درخشان­ترين و بارزترين چهره­هاي روايي شيعه، از اين خاندان می‌باشد‌.

اجمالی از زندگی جد زراره

چنان كه منابع رجالي يادآور شده‌‌اند، سُنْسُنْ ـ پدر اَعْين ـ نخست از افراد قبيله غسّان بود.[7] و در اوايل پيدايش و ظهور اسلام به سرزمين روم، روي آورد. [8] در آن­جا به آئين مسيحيان درآمد و به جمع راهبان پيوست.[9] درنقلی دیگرآمده است‌‌، اعین ازاهالی فارس بود وقصد زیارت امیرالمؤمنین حضرت علی(علیه السلام)را کرد تا بدست حضرت اسلام آورد.ولی گروهی از بنی شیبان مانع او شدند و تا از او پیمان ولا نگرفتند او را رها نساختند.. [10]

زندگی پدر زراره

اطلاعاتي كه درباره شخص اَعْين[11] دراختيار داريم، اين است كه اوبرده­ي فرزندان عبدالله بن عمروالسمين بن اسعد بن همام بن مرّه بن شيبان بوده است‌.[12]

در اين ميان حلقه مفقوده‌اي وجود دارد كه مدارك رجالي آن را ذكر ننموده‌اند و آن اين است كه چه عوامل و حوادثي به جدايي اَعْين از پدرش ـ سُنْسُنْ ـ منتهي شده و طي چه رخدادهايي اَعْين به اسارت و بردگي درآمده است؟ توّجه به تاريخ اسلام در آن دوره و درگيريهاي مداوم روميان و مسلمانان بويژه در نيمه اوّل قرن اوّل، اين احتمال را تقويت مي‌كند كه ‹‹ اَعْين›› در يكي از همين جنگها در كنار سپاهيان رومي حضور داشته و طي شكستهاي روميان به اسارت مسلمانان درآمده است. چرا كه مسلمانان در كمتر از يك چهارم قرن توانستند بسياري از سرزمينهاي روم را فتح كنند و تا حمص و حلب پيش روند و در سال 25 ﻫ شهر حلب را به تصرّف درآورند.[13]

سخن ابوغالب زراري كه مي‌گويد‌: غلامي رومي بود كه بني شيبان او را در شهر حلب خريداري كردند،[14] شاهدمناسبی براین مطلب است.

اَعْين با وجود اسارت و بردگي، بكلّي از ديدار پدر محروم نبود زيرا پدرش ـ سُنْسُنْ ـ گاه با دريافت مجوّز از دولت اسلامي به سرزمين اسلام سفر مي‌كرد و به ديدار فرزندش اَعْين نايل مي‌آمد.[15]

زندگي اَعْيَن به دو بخش عمده تقسيم مي‌شود، نخست، مرحله‌اي كه برده بني‌شيبان بوده و سپس دوره‌اي كه به آزادي دست يافت. در دوره بردگي هر چند تحت تكفّل بني شيبان قرار داشته و براي تأمين مخارج خويش نياز به حرفه‌اي معين نداشته است ولي بردگان در صورتي كه توان و لياقتي داشتند آن را به كار مي‌گرفتند و با كار خويش به اربابانشان خدمت مي‌كردند و چه بسا پس از آزادي همان حرفه و كار را منبع درآمد خويش قرار مي‌دادند.

آنچه درباره حرفه اَعْيَن و فعّاليت اجتماعي او گفته‌اند اين است كه وي تعليم قرآن مي‌داده است.[16] ولي اين كه آيا كار تعليم قرآن در آن عصر و محيط حرفه‌اي ويژه شناخته مي‌شده است و آن را پاداشي مي‌داده‌اند يا نه، چندان معلوم نيست.

اشتغال اَعْيَن به تعليم قرآن اگر از حرفه وي پرده بر ندارد‌‌، دست کم اين موضوع را مي‌رساند که اَعْيَن استعدادي سرشار داشته است. زيرا او اسيري رومي بود كه در جواني به اسارت مسلمانان در آمده و با قرآن و زبان عربي آشنايي يافته و به درجه معلّمي رسيده است.

روي‌آوري « اَعْيَن» به قرآن و پدرش « سُنْسُنْ» به رهبانيت حكايت از وجود نوعي تمايلات معنوي و عرفاني در اين خاندان دارد.

علي‌رغم بي‌كفايتي و بي‌لياقتي بيشتر كساني كه نظام سياسي جوامع اسلامي را در اختيار داشتند، اسلام آنقدر بالنده و پاينده بود كه مي‌توانست تعاليم ناب خود را در روح نسلها نفوذ دهد و آنان را تحت تأثير روح عطوفت و علم خواهي درآورد.

اَعْيَن، با آن كه برده‌اي زرخريد بود، امّا بني‌شيبان با مشاهده استعداد علمي او، وي را تحت تعليم و تربيت قرار دادند و زمينه رشد علمي او را فراهم آوردند. اَعْيَن به زودي اثبات كرد كه لياقت علم آموزي را دارد و استعداد خود را در فراگيري قرآن و ادبيات آشكار ساخت.[17]

بني شيبان در پرتو روح علم دوستي و علاقه به مكتب اسلام، پس از رشد علمي اَعْين او را آزاد كردند تا راه رشد علمي و معنوي او را هموار سازند.

پس از آزادي اَعْين، بني‌شيبان به او پيشنهاد كردند كه به نسب آنان درآيد ولي اَعْين نپذيرفت و درخواست كرد كه بر پيمان ولاء باقي بماند.[18] و بني‌شيبان اين پيشنهاد را پذيرفتند.

از اين روست كه هرجا در كتب رجال، نامي از خاندان اَعْين به ميان آمده، كلمه ‹‹ مولي بني‌شيبان›› را به آن افزوده‌اند. اين نكته حكايت از وجود پيمان ولاء ميان خاندان اَعْين و بني‌شيبان دارد.

از دقت و تأمّل در پيشنهاد بني‌شيبان به اَعْين اين نكته روشن مي‌شود كه اَعْين هر چند در آغاز برده‌اي رومي شناخته مي‌شد ولي از اخلاق و كمالهايي برخوردار بود و اصالتي داشت كه اربابان گذشته او حاضر بودند وي را يكي از اعضاي خاندان خود به حساب آورند، و گذشته بردگي او را براي خود عيب و عار نشمارند. اين نكته زماني روشن‌تر مي‌شود كه توّجه كنيم تعصّب قبيله‌اي و نژاد‌پرستي از آشكارترين و رايج ترين اخلاق عرب قبل از اسلام به شمار مي‌آمد، كه اسلام با شدّت هر چه تمامتر با اين اخلاق نادرست مبارزه كرد.

هرچند در روزگار پس از پيامبر(ص) نژادپرستي عربي دوباره دامن زده شد و تبعيضها نمايان گرديد چنان كه منابع تاريخي، كشته شدن خليفه دوّم را معلول اعمال برخي از تبعيضها عليه غيرعربها در جامعه آن روز دانسته‌اند. [19]

اين تبعيضها در عصر معاويه به اوج خود رسيد و همواره از سوي زورمندان بي‌تعهّد و ناصالح جامعه تقويت شد. امّا پيشنهاد بني‌شيبان به پيوستن اَعْين ـ برده آزاد شده ـ به خاندان خويش نشان داد كه اوّلاً تا چه حد اَعْين نزد آنان لايق و شايسته بوده است و ثانياً باورهاي اسلامي علي‌رغم خلافكاريها و كجرويهاي حاكمان سياسي جامعه، همچنان در روح و جان بخشهاي وسيعي از مردم و نسلها حضور داشت و راه تعالي جامعه را تا قرنها هموار نمود.

چنان كه دانسته شد اَعْين به حكم استعداد ذاتي خويش به رشته دانش و كسب علوم زمان خود و سپس تعليم آن به ديگران گرايش يافت و در پي آن فرزندانش نيز راه او را ادامه دادند و به تعليم و تعلّم اشتياق نشان دادند. ارتباط علمي اين خانواده با قشرهاي مختلف جامعه و دانشمندان و دانش‌پژوهان، خواه ناخواه ايشان را از جريانهاي مختلف فكري و عقيدتي مطلّع مي‌ساخت و با كرسيهاي درسي آن عصر آشنا مي‌كرد.

در اين ارتباطات علمي بود كه آنان با برخي شاگردان مكتب اهل بيت (علیهم السلام) آشنايي مي‌يافتند و يا با بعضي از شيعيان مواجه مي‌شدند و حسّ علم‌جويي و حقيقت‌خواهي ايشان را به سوي ائمه(عليهم ‌السلام) رهنمون مي‌شد.

خاندان اَعْين به حكم جريان عمومي محيط خويش نخست بر مذهب عامّه بودندو از طريق كساني چون ابوخالد كابلي، صالح بن ميثم با مكتب اهل بيت(علیهم السلام) آشنا شدند.

از برخي نقلها استفاده مي‌شود كه ‹‹ ام‌الاسود›› دختر اَعْين نخستين كسي بود كه از خاندان اَعْين به ولايت اهل بيت تمسّك جست و در شمار شيعيان درآمد و عامل راهيابي وي به اين امر، ابوخالد كابلي بود. [20]

در برخي ديگر از نقلها ياد شده است كه عبدالملك بن اَعْين، نخستين كسي است كه از ميان خاندان خويش به وسيله صالح بن ميثم با مذهب اهل بیت(علیهم السلام) آشنا شد و به جمع شيعيان پيوست و پس از آن، حمران از طريق ابوخالد كابلي راه به مكتب اهل بيت برد و امامت معصومين(علیهم السلام)را پذيرفت. [21]

ابوغالب در بخشي از رساله­ي خود مي­نويسد:

اول كسي­كه موفق به شناخت حقيقت مذهب اهل بيت شد عبدالملك بن اعين بود كه اين مذهب را بواسطه­ي صالح بن ميثم شناخت و بعد از او حمران به­واسطه­ي ابوخالد كابلي به اين مكتب گرايش پيدا كرد.[22]

با اين حال برخي از فرزندان اَعْين بر روش عامّه باقي ماندند، مانند مليك و قغب كه در مذهب، همراه برادرانشان نشدند و به مذهب اهل بیت(علیهم السلام) نپيوستند.[23]

خاندان اَعْيَن هرچند در مقايسه با برخي رجال علمي شيعه ديرتر به جمع اصحاب ائمه پيوستند امّا آن گاه كه قدم در اين جمع نهادند،خوش درخشيدند!

 مؤلف کتاب تاریخ الکوفه مي‌نويسد:

آل اَعْيَن از بزرگترين و با شخصيت‌ترين خاندان‌هاي كوفه و از شيعيان اهل بيت (‌عليهم‌السّلام) هستند كه بيشترين شخصيت‌ها و رجال علمي و ديني را داشته‌اند و طولاني‌ترين زمان را به شاگردي ائمه(علیهم السلام) اختصاص داده‌اند. اوّلين‌شان امام سجّاد، امام باقر و امام صادق (عليهم‌السّلام) را درك كرده و آخرينشان تا اوايل غيبت كبرا در ميان علماي اماميه حضور داشت‌. [24]

[1] - آل عمران، آیه 164.

[2]- منيه المريد ص 371 .

[3]-بصائر الدرجات في فضائل آل محمّد(صلّى الله عليه وآله)- ج1 ص 11.

[4]- تاريخ آل زراره، ص 53 - اختيار معرفه الرجال، ج 1، ص 437، رقم 215- مسند رزاه بن اعين، ص20 – معجم الرجال الحديث، ج 7، ص 224.

 [5] - رجال بحرالعلوم ج 1ص203-290- تاريخ الكوفه، ص 411 الي 420 .

[6] - تاريخ الكوفه، ص 424.

[7]- رجال بحرالعلوم ج1ص203.

[8]- همان، ج1ص203.

[9]- فهرست ابن نديم 308 .

[10] - تتمه رساله ابوغالب، ابن غضائری ص 101.

[11] -(أعين) بروزن احمر، الواسع العين(گشاده چشم). و در طول تاریخ، اين عنوان در فرزندان و نوادگان او باقي ماند. - اعیان الشیعه ج 7 ص46.

[12]- فهرست ابن نديم ص 308 – اعیان الشیعه ج 3 ص 468 .

[13]-پژوهشی درباره زراره وخاندان اعین، نشریة مشکوة شماره 45

[14] - رجال بحرالعلوم ج 1ص230.

[15]- همان .

[16] - فهرست شيخ طوسي ، ص 74 - فهرست ابن‌نديم ص 308- معجم‌الرجال خوئي ج 7 ص219.

[17]- رجال بحرالعلوم ج 1ص230.

[18]- فهرست شيخ طوسي ص 74- فهرست ابن نديم ص308- رجال بحرالعلوم ج 1ص230- معجم‌الرجال خوئي ج 7 ص219.

[19]- الامام علي(ع) ج 2 ص 78- 79 .

[20]- رجال بحرالعلوم ج 1ص230 .

[21]- همان، ج 1ص231 .

[22] - رساله­ي ابوغالب زراري، ص 113.

[23] -رجال بحرالعلوم ج 1ص234.

[24] - تاريخ الكوفه ص 392 - رجال بحرالعلوم ج1ص222.


مبلغ واقعی 52,440 تومان    24% تخفیف    مبلغ قابل پرداخت 39,854 تومان

توجه: پس از خرید فایل، لینک دانلود بصورت خودکار در اختیار شما قرار می گیرد و همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال می شود. درصورت وجود مشکل می توانید از بخش تماس با ما ی همین فروشگاه اطلاع رسانی نمایید.

Captcha
پشتیبانی خرید

برای مشاهده ضمانت خرید روی آن کلیک نمایید

  انتشار : ۲۲ اسفند ۱۳۹۶               تعداد بازدید : 49

برچسب های مهم

دیدگاه های کاربران (0)

کسب درآمد اینترنتی 300000 تومان در خانه در کمتر از 30

کسب درآمد اینترنتی 300000 تومان در خانه در کمتر از 30

این محصول آپدیت شد تاریخ 1397/01/27 بسم الله الرحمن الرحیم سلام در دنیای اینترنت خیلی از آدم ها هستند که دوست دارند کسب درآمد کنند و به خیلی چیزها و ایده ها فکر میکنند . همه ما دوست داریم در کمترین زمان بهترین درآمد را داشته باشیم مثلا یک فرد به طور میانگین اگر 12 ساعت کارکند و ...

کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

پکیج کسب درآمداسان از اینترنت اپدیت جدید 15 اردیبهشت 1397 مناسب برای تمامی افرادباهرسن ودانشی این فرصت هرگز تکرار نمیشود عجله کنید تضمین100%بازگشت وجه درصورت عدم کسب این مبلغ هدیه ویژه پس از خرید این محصول: 1.نرم افزار کی به وای فای وصله نرم افزاری برای ...

اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

-اد ممبر بینهایت- {افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و گروه تلگرام و...} Addmember نسخه ویژه(VIP) تمامی و کامل ترین نرم افزار های افزایش ممبر واقعی و فیک و آموزش های آن، که در اینترنت و بازار به قیمت های بالا به فروش می رسد را یک جا و مرتب و منظم به همراه راهنما در هر بخش، با قیمتی کم در ...

افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

بلند قامت بودن یک امتیاز بزرگ برای شماست! سلام بیتا بیات هستم کارشناس فیزیولوژی ورزشی،لازم دانستم قبل از این که شما با روش گرو تالر داینامیک آشنا شوید چند تا نکته رو صادقانه خدمتتان عرض کنم همانطور که تو اینستاگرام(khosh.andam@)نوشتم خیلی اتفاقی با این متد آشنا ...

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی و بدون نیاز به ارتقا توجه :مشکل امضا با کلید دیباگ دراین نسخه کاملا رفع شده و برنامه ها به بازار ارسال می شوند اگر به این مشکل برخوردید ما 10برابر پولتان را پس میدهیم. این نرم افزار بر روی اندروید قابل نصب میباشد 100% مورد تایید ...

مجموعه ی آموزش تعمیر لامپ کم مصرف (از مبتدی تا

مجموعه ی آموزش تعمیر لامپ کم مصرف (از مبتدی تا

کتاب آموزش تعمیر لامپ کم مصرف همانطور كه مي دانيد لامپ هاي كم مصرف بعد از مدتي ديگر روشن نمي شوند و نياز به تعمير دارند در بيشتر اين موارد مي توان با ساده ترين وسايل لامپ را در منزل تعمير كرد این مجموعه دارای 5 کتاب است که در آن نحوه عملکرد و روش های عیب یابی لامپ کم ...

تمامی نرم افزار های اددممبر واقعی و فیک

تمامی نرم افزار های اددممبر واقعی و فیک

تمامی و کامل ترین نرم افزار های افزایش ممبر واقعی وفیک را یک جادریافت کنیدهرکدام از این نرم افزار ها در اینترنت و کافه بازاربه قیمت خیلی بالایی بفروش میرسند. نکته: پورسانت بازاریابی این محصول 60% است نسخه ی 100%تست شده با توجه به فیلترینگ تلگرام 15 اردیبهشت ...

کتاب افزایش ممبر کانال تلگرام

کتاب افزایش ممبر کانال تلگرام

افزایش اعضای کانال تلگرام ، مهمترین دغدغه صاحبان کانال در این شبکه اجتماعی موبایلی است.در این مطلب موثرترین روش های افزایش اعضای کانال تلگرام را به شما آموزش خواهیم داد. در ابتدا ذکر این نکته لازم به نظر می رسد که افزایش اعضای کانال تلگرام ( Telegram ) با روش های غیر معمول ...

مجموعه -صفر تا صد راه اندازی کارگاه جوراب

نام محصول: مجموعه صفرتاصد راه اندازی کارگاه جوراب بافی تهیه کننده: دوران راهبی انتشار: وبسایت بچه‌های نساجی دانشگاه یزد فرمت محصول: کتاب الکترونیکی(PDF) + ویدئو MP4 قابل پخش در: موبایل، تبلت، کامپیوتر و ... مخاطب این بسته آموزشی: تمام افراد مبتدی که حداقل سرمایه ...

دانلود کتاب آموزش خوشنویسی با قلم و خودکار همراه

دانلود کتاب آموزش خوشنویسی با قلم و خودکار همراه

محتوای این مجموعه کامل آموزش خوشنویسی: 1- آموزش خوشنویسی با خودکار 2-سرمشق های خوشنویسی 3- آموزش خط تحریری 4-آداب خوش نویسی فايده اول خوشنويسی: كه روحي و دروني است ٬رويت خط زيبا موجب بهجت روحي و حظ معنوي مي شود و البته بهره معنوي خوشنويس مضاعف و مبتدا است و آثار و بركاتي ...

چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ارزان

چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ارزان

کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ارزان کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ارزان خیلی از وقت ها دوست داشته اید شخص و یا همسر خود را عشق خود نمایید. عاشق شدن به تمام معنا، طوری که هیچ کسی را به اندازه شما دوست نداشته باشد شما را کامل قبول ...

آموزش برنامه نویسی آردوینو

آموزش برنامه نویسی آردوینو

معرفی آردوینو : آردوینو یکی از معروف ترین platform های متن باز است که روی برد های خود از میکروکنترلر های AVR و ARM شرکت atmel استفاده کرده است . هدف اردوینو استفاده از مدار چاپی واحد بود که توانست باعث شود توزیع دهنگان این platform باهم به اشتراک گذاری کد ها و شماتیک پروژه ی ...

تماس و پیامک ناشناس و رایگان با شماره

تماس و پیامک ناشناس و رایگان با شماره

برنامه تماس و ارسال پیام رایگان به دیگران با شماره ناشناس به صورت کاملا رایگان بدون نیاز به روت به وسیله این برنامه میتوانید با شماره دلخواه خود به دیگران زنگ بزنید. یعنی زمانی که شما با دیگران تماس می گیرید شماره دلخواهی که شما در برنامه وارد کرده اید برای شخصی که ...

دانلود پکیج درآمدزایی 400هزارتومن ناچیز در 40دقیقه

دانلود پکیج درآمدزایی 400هزارتومن ناچیز در 40دقیقه

برای درآمدزایی فوق العاده، فقط توضیحات زیر را تا انتها بخوانید. ما درآمد شما را تضمین می کنیم. واقعا ده میلیون تومن درآمد ماهیانه هیچ چیز خاصی نیست. اینقد واسه خودتون بزرگ و دست نیافتنیش نکنین دوستان من، اگه به ضمیرناخودآگاه خودتون القا کردین که اون بزرگه و شما ...

کسب و کار اینترنتی در منزل

کسب و کار اینترنتی در منزل

کسب درآمد میلیونی اینترنتی و تضمینی در منزل جدید ترین و مطمئن ترین روش کسب درآمد در سال 1394 تعهد و ضمانت ما : در عرض فقط یک ساعت اول کسب درآمد نمایید بعد از درآمد آن این مجموعه را خریداری نمایید می دانیم همه ما از مطالب تبلیغاتی و الکی که در مورد کسب و کار اینترنتی است خسته ...

اپلیکیشن سامانه مخابرات همراه

اپلیکیشن سامانه مخابرات همراه

اپلیکیشن فوق العاده و کم یاب سامانه مخابرات با امکانات زیر که گویای محتواست قابلیت استعلام شماره موبایل قابلیت کشف مزاحم تلفنی قابلیت دریافت ریز مکالمات مشترکین تلفن همراه مشترکین حقوقی مشترکین تلفن ثابت پیش شماره ها ...

اینترنت رایگان همراه اول و ایرانسل !!!!!

اینترنت رایگان همراه اول و ایرانسل !!!!!

توجه توجه روش هایی که کاملا قانونی هستند اما جایی آن ها را پیدا نمیکیند این روش ها بسیار ساده و کاربردی هستند و تنها با طی مراحلی ساده شما می توانید در کم تر از دو دقیقه حداقل ۱ گیگ اینترنت رایگان همراه اول و ۱۴ گیگ اینترنت رایگان ایرانسل دریافت کنید. بعضی وقت ها ...

ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps

ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps

- ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps ردیابی و کنترل از از راه دور ، با وارد کردن شماره موبایل نرم افزار ردیاب شماره موبایل کاملا ایرانی و فارسی بدون نیاز به فعال بودن GPS گوشی شما و طرف مقابل با استفاده از این نرم افزار ردیاب شماره موبایل فرزندان و افراد ...

مجموعه -صفر تا صد راه اندازی کارگاه جوراب

مجموعه -صفر تا صد راه اندازی کارگاه جوراب

نام محصول: مجموعه صفرتاصد راه اندازی کارگاه جوراب بافی تهیه کننده: دوران راهبی انتشار: وبسایت بچه‌های نساجی دانشگاه یزد فرمت محصول: کتاب الکترونیکی(PDF) + ویدئو MP4 قابل پخش در: موبایل، تبلت، کامپیوتر و ... مخاطب این بسته آموزشی: تمام افراد مبتدی که حداقل سرمایه 5 میلیونی ...

آموزش کسب درآمد از اینترنت

آموزش کسب درآمد از اینترنت

آیا می دانید؟ یک راز مهم در مورد سایت های کسب درآمد از اینترنت که ممکن است ندانید. می دانید چرا سایت های مختلفی که دیده اید نتوانسته اند به شما کمک کنند کسب درآمد کنید؟حقیقت این است که اکثر این سایت های آموزشی برای کسب درآمد در اینترنت توسط ...

نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی

نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی

شاه نعمت‌الله ولی نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی پر فروشترین کتاب نسخه خطی با بیش از 2000000 فروش تا کنون به دليل استقبال بي نظيز شما كاربران گرامي نسخه خطي فوق فقط تا پايان اسفند ماه با 20% تخفيف به فروش مي رسد و بعد از آن به قیمت ...

دانلود کتاب آموزش ساخت انواع کابینت مدرن MDF

دانلود کتاب آموزش ساخت انواع کابینت مدرن MDF

نوع فایل:PDF زبان:فارسی حجم فایل:18KB در چند دهه اخیر با توجه به افزایش رشد آپارتمان سازی ، تعداد متقاضیان ساخت کابینت نیز افزایش پیدا کرد و با توجه به تغییر ماهیت کابینت ها از فلزی به MDF و تمایل به تغییر مکرر دکوراسیون آشپزخانه از سوی خانواده ها ، کابینت سازی نیز در میان مشاغل ...

رساله کارشناسی ارشد معماری با عنوان «طراحی

رساله کارشناسی ارشد معماری با عنوان «طراحی

رساله کارشناسی ارشد معماری با عنوان «طراحی مجموعه مسکونی با رویکرد ارتقاء تعاملات اجتماعی» (فایل word قابل ویرایش) این پروژه توسط گروه معماری تلار تهیه شده است. از این بابت مشابه آن در وب وجود ندارد. رساله در 157 صفحه تنظمیم شده و دارای 77 منبع است. متن مطابق ...

نرم افزار افزایش بازدید سایت و وبلاگ

نرم افزار افزایش بازدید سایت و وبلاگ

▼ توجه توجه ▼ شما می توانید این نرم افزار را به صورت رایگان از سایت ما دانلود نمایید: app.alosite.net نرم افزار افزایش بازدید سایت نرم افزاری است جهت بالا بردن بازدید سایت یا وبلاگ با ایپی های متفاوت شما میتوانید به جای خرید بازدید از سایت ها از نرم افزار بازدید استفاده کنید ...

کتاب « الفبای جامع ثروت و ثروتمندشدن » برای

کتاب « الفبای جامع ثروت و ثروتمندشدن » برای

قوانین ثروتمند شدن چیست؟ ذهن ثروتمندان چگونه کار می کند؟ وجود ثروت ساز چگونه وجودی است؟ چرا بعضی افراد با اینکه سخت کار می کنند هیچ وقت پولدار نمیشوند؟ ذهن فقرا با ذهن ثروتمندان چه تفاوتی دارد؟ نوع مشاغل ثروتمند شدن شما کدام است؟ چرا اکثر مردم از پیشرفت و بهبود ...

سوال عملی ICDL 2 همراه با جواب - ( سری اول )

سوال عملی ICDL 2 همراه با جواب - ( سری اول )

سوالات عملی ICDL2 همراه با جواب (ویندوز - اینترنت و ایمیل ) تعداد فایل : 7 نوع فایل : Pdf ...

سوال عملی Power Point با جواب

سوال عملی Power Point با جواب

دانلود نمونه سوال قطعی پاورپوینت با جواب تشریحی تعداد فایل : 2 نوع فایل : Pdf ...

چگونه هر کسی را عاشق خود کنیم ؟

چگونه هر کسی را عاشق خود کنیم ؟

چگونه هر کسی را عاشق خود کنیم ؟ خیلی از وقت ها دوست داشته اید شخص و یا همسر خود را عشق خود نمایید. عاشق شدن به تمام معنا، طوری که هیچ کسی را به اندازه شما دوست نداشته باشد شما را کامل قبول داشته باشد و یا می خواهید دل کسی را بدست بیاورید و در این راه همیشه با شکست مواجه شده ...

دانلود فیلم های آموزش رانندگی با ماشین

دانلود فیلم های آموزش رانندگی با ماشین

آموزش رانندگي به زبان فارسي آموزشي كاملا فارسي و صد در صد اورجينال آيا مي خواهيد تمام فوت و فن رانندگي را به طور كامل بدانيد؟ آيا مخواهيد تنها با يكبار امتحان رانندگي قبول شويد؟ آيا چندين بار تست رانندگي داده و قبول نشده ايد؟ بهترين روش آموزش رانندگي در منزل ...

آموزش راه اندازی ماژول GPS با آردوینو

آموزش راه اندازی ماژول GPS با آردوینو

در این فیلم آموزشی تهیه شده قصد داریم به طور کامل و قدم به قدم مراحل راه اندازی ماژول GPS با کامپیوتر و همچنین روش راه اندازی ماژول GPS با استفاده از میکروکنترلر را خدمت کاربران عزیز سایت آموزش دهیم . این مجموعه ی آموزشی برای اولین بار توسط سایت انجمن الکترونیک به زبان ...


مطالب تصادفی

  • استفاده از نشاسته اصلاح شده هیدروکسی پروپیل دی استارچ فسفات به عنوان جایگزین روغن در سس مایونز  ....
  • استفاده از عصاره برگ زیتون به جای آنتی اکسیدان ها و نگهدارنده های سنتزی در سس مایونز و ارزیابی تغییرات فیزیکوشیمیایی .....
  • استخراج لیکوپن از ضایعات گوجه فرنگی.....
  • استخراج پلی ساکارید از برگ گیاه هفت کول و بررسی فعالیت ضد اکسایشی و ضد میکروبی آن....
  • استخراج پروتئین از کنجاله آفتابگردان و بررسی ویژگی‌های عملکردی آن....

بندرعباس

فروشگاه فایل های دیجیتالی کمیاب