تماس با ما

فید خبر خوان

نقشه سایت

فروشگاه فایل های دیجیتالی کمیاب

فروشگاه فایل های دیجیتالی کمیاب


اگر به یک وب سایت یا فروشگاه رایگان با فضای نامحدود و امکانات فراوان نیاز دارید بی درنگ دکمه زیر را کلیک نمایید.

ایجاد وب سایت یا
فروشگاه حرفه ای رایگان

دسته بندی سایت

محبوب ترین ها

پرفروش ترین ها

پر فروش ترین های فورکیا


پر بازدید ترین های فورکیا

برچسب های مهم

پیوند ها

اشتراک در خبرنامه

جهت عضویت در خبرنامه لطفا ایمیل خود را ثبت نمائید

Captcha

آمار بازدید

  • بازدید امروز : 4033
  • بازدید دیروز : 4878
  • بازدید کل : 1196776

شناخت سلفیه عربستان و بررسي مباني فکری آنها در توحيد و نبوت.....


شناخت سلفیه عربستان و بررسي مباني فکری آنها در توحيد و نبوت.....

 فهرست مطالب

فصل اول1

1-1. منشأ فکري و ريشه هاي تاريخي سلفي گري در اسلام2

1-1-1. جریان جدائی ثقلین. 3

1-1-2. جریان منع حدیث. 7

1-1-3. جعل حدیث. 14

1-1-4. ظهور بعضی از خواصدر این جریان. 18

1-2. ريشه هاي سلفي گری و نقد آن 31

1-3. معرفي رجال علمي سلفيه عربستان و آثار39

1-4. سلفيه در لغت و اصطلاح40

1-5. موقعيت ژئوفيزيکي کشور عربستان49

فصل دوم54

2-1. بررسي مباني هستي شناختي56

2-1-1. مراتب هستی از منظر سلفیه . 60

2-1-2. جایگاه محسوسات و غیب در تفکر هستی شناختی سلفیه . 67

2-2. بررسي مباني معرفت شناسي و روش شناسي67

2-2-1. تاکيد بر ظواهر قرآن و سنت. 70

2-2-2. حجیت قول صحابي و فهم سلف صالح . 83

الف : نقد از طریق آيات قرآن ‏ 84

ب : نقد از طریق روايات‏ 84

ج : نقد از طریق سيره صحابه‏ 85

د : نقد از طریق اعتراف صحابه به قصور علم خود 86

ه : نقد از طریق عدم آشنايى آنها با احكام‏ 87

و : نقد از طریق تفرّق صحابه‏ 88

ز : نقد از طریق اختلاف صحابه در فهم از سنت‏89

ح : نمونه‏هايى از اجتهاد در مقابل نص‏ 90

2-2-3. حجيت اجماع . 91

2-2-4. حجيت خبر واحد در اعتقادات . 96

2-2-5. اثبات و قبول فطرت در اثبات ذات و توحيد . 100

2-2-6. توقيفي بودن اسماء و صفات . 104

2-2-7. نفي يا نهي از تعقل و تدبر در اصول دين و انکار حسن و قبح عقلي 109

الف : موارد ملازمات‏ 111

ب : موارد تنقيح مناط 111

ج : موارد حسن و قبح‏ 112

د : حسن و قبح عقلى از ديدگاه قرآن كريم‏ 113

ه : ثمرات حسن و قبح عقلى‏ 115

و : عقل نظرى و عقل عملى‏ 116

ز : تبيين قاعده حسن و قبح عقلى‏116

ح : ادله قائلين به حسن و قبح عقلى‏ 117

ت : ميزان استفاده از عقل نزد سلفى‏ها 118

ی : عدم استقلال عقل در فهم حقايق‏ 118

ک : تقديم روايت صحيح بر عقل‏ 119

ل : وهابيان و تقديم نقل صحابه بر عقل‏ 119

م : ادله وهابيان در تقديم نقل بر عقل‏ و پاسخ به آن ها122

2-2-8. سلفیه و انحصار استدلال به ادله قرآنى و روايى‏ . 130

2-2-9. دیدگاه سلفیه در تلقی وحی . 134

الف : نقد اول : تأمين هدف بعثت با عصمت از سهو وخطا 135

ب : نقد دوم : اصلح‏بودن عصمت از سهو و خطا 135

ج : نقد سوم : لزوم يكى از دو محذور 136

د : نقد چهارم : لزوم دور و تسلسل‏ 136

2-2-10. نفي ارتباط تکويني اموات یا نفی حیات برزخی . 138

الف : نقد اول : تركيب انسان از روح و جسم‏ 140

ب : نقد دوم : استمرار حيات بعد از انتقال از دنيا 141

ج : نقد سوم : وجود ارتباط بين حيات برزخى وحيات مادى‏ 143

ه : نقد چهارم : جواز صدا زدن اموات‏ 145

2-3. بررسي مباني معنا شناختي 149

2-3-1. نفي تاويل لغوي (مجاز و استعاره) در قرآن . 149

2-3-2. نفي تشبيه گرائي ، نفي تعطيل و تشابه مفاهيم صفات . 155

فصل سوم156

3-1. بررسي اجمالي ثمرات مبانی سلفیه در توحيد 157

3-1-1. تكفير غير سلفیه‏ . 164

3-1-2. بدعت دانستن تبرك و استشفاء به آثار اولياى خدا . 169

3-1-3. روا ندانستن زيارت قبور پيامبر صلی الله علیه و آله و اهل بيت (عليهم السلام) 170

3-1-4. روا ندانستن شفاعت‏خواهى، توسل و استغاثه به پيامبر صلی الله علیه و آله و اهل بيت (عليهم السلام). 173

3-1-5. شرك پنداشتن سوگند به غير خدا . 177

3-2. بررسي اجمالي ثمرات مبانی سلفیه عربستان در نبوت 180

3-2-1. نفى تقدس از پيامبران‏ . 182

3-2-2. نسبت شرك به مادر پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله . 184

فهرست منابع و مآخذ187

 چکیده:

سلفیه عربستان به رهبری مذهبی آل الشیخ و سیاسی آل سعود در عصر حاضر ، و باتکیه بر مبانی عقیدتی افرادی چون احمد بن حنبل و به خصوص ابن تیمیه ، در هستی شناسی حس گرا بوده و نسبت دادن تمام اعراض به خدای متعال از لوازم کلام آنها برداشت می گردد . سلفیه در مباحث معرف شناسی برای عقل هیچ اعتباری قائل نیستند و فقط بر نقل تکیه داشته و در مباحث معنی شناسی منکر وجود مجاز در قرآن بوده و قائل به توقیفی بودن اسماء و صفاتند و با تاکید بر ظواهر قرآن ، سنّت و فهم سلف صالح ، هرگونه تعقّل را در مباحث عقیدتی غیر قابل قبول دانسته و حتی روایت واحد را بر اصل عقلی مقدّم می دارند . انکار غیب واقعی از لوازم این مبانی فکری است و با توجه به مبنای هستی شناختی ، برزخ به آن معنا که شیعه و اهل سنت قبول دارند ، نفی می گردد و راه معرفت عقلی به این مباحث مسدود خواهد بود . اینان در عصمت فقط پیامبران را در حیطه دریافت و القاء وحی معصوم دانسته و عصمت ذاتی را برای هیچ یک از انبیاء قائل نیستند و با توجه به روایات موجود در صحیحین که عمده منبع صحیح نزد سلفیه به شمار می آید باید صفاتی برای خدا فرض کرد که جسمانی بوده و خدای مجرّد در این مکتب بی معنا است . 

مقدمه

طرح و تبيين مسأله؛

اختلاف آرای مسلمانان در مفاهیمی چون توحید، شرک، إیمان، بدعت و مانند آنها، ریشه در أصول و مبانی خاص آنان دارد. در این پایان نامه به تبیین و بررسی مبانی سلفیه عربستان در توحید و نبوت خواهیم پرداخت و مباحثی در زمینه هستی شناسی، روش شناسی، معنا شناختی و ثمرات این مبانی در توحید و نبوت از منظر خوانندگان می گذرد .

سوالات اصلی و فرعی؛

سوال اصلی:

مبانی سلفیه عربستان در توحید و نبوت، در هستی شناسی و روش شناسی، معنا شناختی چیست؟ این مبانی چه پیامد هایی در توحید و نبوت دارد؟

سوالات فرعی:

1- سلفیه چه فرقه ای است؟ و منشأ فکري و ريشه هاي تاريخي سلفي گري در اسلام چیست؟

2- گرايش هاي سلفي گری عربستان کدامند؟

3- دیدگاه سلفیه درباره هستی چیست؟

4- مبانی معرفت شناختی و منابع معتبر معرفت در نزد سلفیه چیست؟

5- دیدگاه سلفیه در معنا شناختی، به ویژه در تاویل متشابهات قرآن و حدیث چیست؟

ضرورت تحقیق؛

شالوده اصلی انسان اعتقاد وایمان اوست.[1]اصلی ترین موضوعات اعتقادی توحید، نبوت و معاد است. دراین میان نیز، توحید اصل و دو مورد فرع بر آن هستند .

همه اعتقادات مبتنی بر یک سری قواعد، اصول و مبانی خاص است، که از آنها به مبانی اعتقادی آن فرقه تعبیر می شود و مفاهیم مهمی چون توحید، نبوت و معاد برآنها پایه ریزی می گردد.

سلفیه عربستان، در عصر حاضر یکی از مشهورترین و با نفوذ ترین فرقه های اهل سنت است. اندیشه ها و تفسیر های خاص این فرقه در اصول اعتقادات، به ویژه توحید و شرک، منشأ تمام إتهام زنی ها أعم از: تحقیر، تکفیر، انتساب شرک، هدم بقاع متبرکه و در مرتبه ای بالاتر ترور، کشتار، جنگ و بر اندازی در کشورهای اسلامی است.

این برداشت خاص از مهمترین اصول اعتقادی، مبتنی بر مبانی خاص این فرقه است. در این رساله سعی شده به طور کامل، مبانی سلفیه در زمینه های مختلفِ هستی شناختی، معرفت شناختی، روش شناسی و معنی شناسی، با عرضه بر مبانی شیعه إمامیه، مورد تطبیق و بررسی قرار بگیرد.

فرضیه؛

إنکار مجردات، نفی حجیت عقل، تصویر نا صحیح از توحید عبودی، تنقیص ذات الهی در مباحث مربوط به ذات و صفات، تنقیص مقام نبوت، نفی حیات برزخی، نفی ارتباط مردگان با دنیا و موارد دیگر، از ثمرات مبانی سلفیه در توحید و نبوت است. از این رو، اینان با تکیه بر این مبانی به إتهام زنی به مسلمانان پرداخته، اهل قبله را کافر و مشرکتر از مشرکان زمان بعثت می دانند.

پیشینه بحث از موضوع؛

بحث و نقد پیرامون معتقدات هر مکتبی به دو صورت متصور است:

آ: بررسی مسائل اعتقادی و نقد آنها در ابواب خاص؛

ب: بررسی مبانی اعتقادی و متعاقب آن، بررسی مسائل اعتقادی بر اساس آن مبانی.

در رابطه با اعتقادات سلفیه، بیشتر تالیفات چه در راستای تبلیغ و چه در نقد متمرکز بر روش اول است. این تالیفات بسیار زیاد بوده، که به عمده آنها در فصل های آینده اشاره می شود.

اما در این بین، متفکران برجسته ای هم از روش دوم در نقد این تفکرات استفاده کرده اند، که می توان از معاصرین به تالیفاتی چون کتاب جناب دکتر علی اله بداشتی، با نام بررسی و نقد آرای سلفیه در باره توحید اشاره کرد. استاد محترم در چند فصل، به بررسی تفصیلی أهم مبانی این فرقه در بحث توحید پرداخته اند.

در همین راستا، کتاب دیگری از استاد فرمانیان، با نام بررسی مبانی سلفیه به چاپ رسیده است. این کتاب در اصل، رساله دکترای ایشان بود، که تحت راهنمایی استاتید محترم آقایان دکتر بهشتی ، دکتر علی اله بداشتی و دکتر احمد عابدی به پایان رسید.

و اما کتاب سوم، اثر استاد سید مهدی علیزاده موسوی است. ایشان در کتاب سلفی گری و وهابیت (مبانی)، به بحث علمی با گزینش روش دوم پرداخته است.

در منابع عربی، آثار خاصی در این زمینه با روش دوم به چشم نمی خورد، هر چند که برخی نام ها مثل قواعد المنهج السلفی، رهزن است؛ چرا که فقط بخش کمی از این کتب به مبانی اختصاص داده شده است.

در این پایان نامه سعی بر این است، که با استفاده از روش دوم در راستای إرتقای بحث، گامی جدیدتر بر داشته شود و مبانی سلفیه عربستان به خاص مورد بررسی قرار گیرد ، و من الله المستعان و الله هو المعین.

  فصل اوّل

 امام صادق علیه السلام:

"اى علقمه، زبان هائى كه ذات مقدس خداوندى را، به چيزهائى كه هيچ شايستگى و تناسبى با خداوند ندارد، نسبت مي دهد، چگونه ممكن است از نسبت‏هاى ناراحت‏كننده به شما خوددارى نمايد؟

پس بايد شما از پروردگار يارى بطلبيد و صبر و استقامت داشته باشيد، كه زمين ملك خدا است. او را به هر كس كه بخواهد، مي دهد و البته پايان امر و عاقبت نيك براى پرهيزكاران است". [2]

1-1. منشأ فکري و ريشه هاي تاريخي سلفي گري در اسلام:

چه عواملی در تاریخ، باعث ایجاد رشد و تثبیت سلفی گری در جهان اسلام شد؟ در جواب این سوال، بررسی چند عامل بسیار مهم مد نظر قرار می گیرد.

1- جریان جدائی ثقلین؛

2- جریان منع حدیث؛

3- جريان تحريف حدیث؛

4- ظهور بعضی از خواصدر این جریان؛

سلفیه در عصر حاضر، چه فرقه ای حق باشد! و چه باطل! در هر صورت مصداق حق يا باطلِ حدیث مشهوری است، که فریقین از نبی مکرم اسلام محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم، نقل نموده اند:

"ستفترق أمتي بعدي على ثلاث و سبعين فرقة، واحدة منها ناجية و الباقون في النار".[3]

امت من بعد از من بر هفتاد و سه فرقه خواهند شد؛ یکی از آنها نجات یافته و دیگر فرقه ها در آتش خواهند بود.

قبل از بررسی سوال اول، باید جواب این سوال مشخص گردد، که چه عواملی در تاریخ، باعث ایجاد فرقه های مختلف در میان مسلمین گردید؟ هر جوابی از این سوال دهیم، همان جواب از سوال اول است لذا؛ به طور دقیق عوامل را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

1-1-1. جریان جدائی ثقلین:

مهمترین عامل فرقه گرائی در میان مسلمانان، جدائی آنها از ثقلین است. حدیث ثقلین از معتبر ترين ومعروفترین احادیث نقل شده در منابع شیعه و سنی است.

این حدیث با متن های مختلفی روایت شده است.[4]

آية الله علامه مير حامد حسين لكهنوى هندى نيشابورى رضوان الله عليه، جلد دوازدهم از کتاب عبقات الانوار خود را به بحث در پيرامون اين حديث اختصاص داده و آن را به دو جزء تقسيم كرده و جزء اول را اختصاص به بحث از سند حديث و جزء دوم را اختصاص به بحث در دلالت آن داده است.

ميرزا نجم الدين شريف عسگرى نيز، كتابى مستقل به نام محمد و على و حديث الثقلين و حديث السفينة از مصادر عامه ، درباره اين حديث و حديث سفينه تأليف نموده است‏.[5]

عباراتی چون: ما إنْ أَخَذْتُمْ، أخْذ، تمسک و إتباع در منابع معتبر اهل سنت آمده است.[6] منظور از واژگان فوق، تبعيت و پيروى است.

واژه اعتصام نیز در قرآن، حديث، لغت عربى و استعمالات فصيح، همان معناى تمسك است. [7] و تمسك به معناى اتباع و پيروى است.

عبدالرؤوف مَناوى مصرى، در شرح كلمه عِتْرَتي مى‏گويد:

"عترت رسول خدا صلى الله عليه وآله، همان اصحاب كسائى هستند، كه خداوند متعال، هر گونه پليدى را از آن‏ها دور كرده و آنان را به طور كامل پاك فرموده است".

نتيجه سخن اين است، كه حديث ثقلين، گرچه به متن‏هاى گوناگون نقل شده ولى تمامىِ آن‏ها مفيد يك معنا بوده و اثبات امامت و خلافت، یعنی مرجعیت سیاسی و علمی أهل بیت است.

در بين متن های حدیث، دلالت كلمه خليفتين، در روایت پيامبر صلى الله عليه وآله از همه صريح‏تر است و هيچ اختلافى در مورد دلالت آن بر مرجعیت فوق نيست لذا؛ از اين جا درمى‏يابيم، كه قرآن كريم و روايات صادره از رسول خدا صلى الله عليه وآله، چگونه يكديگر را تصديق مى‏نمايند. قرآن كريم مى‏فرمايد:

"وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللهِ جَمِيعاً وَلَا تَفَرقُوا".

و همگى به ريسمان خدا تمسك كنيد و پراكنده نشويد.

و رسول خدا صلى الله عليه وآله نيز در حديث ثقلين مى‏فرمايد:

"إني تارك فيكم الثقلين: كتاب الله وعترتي أهل بيتي، ما إن تمسكتم بهما لن تضلوا بعدي أبداً".

من دو چيز گران‏بها در بين شما مى‏گذارم: كتاب خدا و عترت و خاندانم. مادامى كه به آن‏ها تمسك كنيد، هرگز گمراه نخواهيد شد.

آن چه را كه قرآن كريم به عنوان حبل الله به تمسك به آن امر مى‏فرمايد، رسول خدا صلى الله عليه وآله، به عنوان عِترتي و أهل بيتي به تمسك به آن دستور مى‏دهد.[8]

به راستى اگر به اين حديث شريف عمل مى‏شد و بر مصاديق صحيحش - خاندان پیامبر علیهم السلام - تطبيق مى‏گرديد، آیا هیچ گاه شاهد رخداد چنين اختلافات و فرقه های ضال و مضل در میان امت اسلام می بودیم؟ و امت اسلامی مصداق حدیث افتراق قرار می گرفت؟

با توجه به مطالب سابق تکلیف جامعه اسلامی بعد از پیامبر مشخص است و اگر مسلمانان به تکلیف خود عمل نکنند، با فاجعه ای بنام فرقه های انحرافی فراوان، دست به گریبان خواهند بود.

اما بزرگترين خيانت ها در تاريخ اسلام و بشريت و ضربتى كارى، كه بر وحدت اسلامى خورد همين بود، كه جریان نفاق، مرموز ترین و خطرناکترین جریانهای زمان پیامبر نگذارد پيامبر با سند كتبى، آنچه را امت پس از آن هرگز گمراه نگردند، بنويسد و با عبارت سخيف:

ان الرجل ليهجر !!! [9]

خطاب به پیامبر، كمال بي ادبي و اوج نفاق را هويدا نماید.

ابن عباس، براى اين مصيبت عظیم بشدت مى‏گريست و آن قدر اين مصيبت را بزرگ مى‏شمرد، كه مى‏گفت‏:

"الرزية كل الرزية ما حال بين رسول الله و بين ان يكتب لهم ذلك الكتاب".[10]

اگر اين كلام، كلام پيغمبر هم نباشد، كجايش هذيان و ياوه گويى است؟

چه قدر اين مصيبت جانكاه است و چه قدر براى مسلمانان اين موقف سوء عمر خسارت و زيان داشت!!!

در حالى كه، اگر يك مرد عادى در چنين حالى بخواهد وصيتى كند، همه استقبال مى‏نمايند و با روى گشاده و مهر و ملاطفت جواب مى‏دهند اما پيغمبر خدا، كه رحمة للعالمين بود (وامصيبتاه)، با چنين خشونت عمرى در اين لحظه مواجه شد و ان نبى الله ليهجر، شنيد.

اصولًا چه مقامى صلاحيت دارد، كه امر اكيد پيغمبر را آن‏هم در موضوعى، كه مستقيماً مربوط و در صلاحيت مقام رسالت است، يعنى تضمين هدايت مردم، رد كند؟ و آيا چنين عملى با اسلام و ايمان به رسالت و دستور صريح قرآن ‏- مَا آتَاكُمُ الرسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانتَهُوا (حشر/7) - سازگاری دارد؟

این ناسازگاری ها ادامه داشت و در آخر منجر به فاجعه سقیفه - جدائی سیاسی - و منع حدیث - جدائی علمی -، که این دو، مصداق أتم جدائی قرآن و عترت است، گردید و این ثمره ای جز ایجاد فرقه های انحرافی و فهم های خاص و باطل از قرآن نبود که فرمود : إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدي لِلَّتي‏ هِيَ أَقْوَمُ (إسراء/9) .

1-1-2. جریان منع حدیث:

این مساله مورد اتفاق همه است که ، در عهد پیامبر فرض و تخمین یعنی اجتهاد، معنی نداشت و در آن زمان جزم و یقین حاکم بود. کتاب خدا و خود پیامبر، که لا ینطق عن الهوی، عهده دار جواب به تمام سوالات گردیدند.

اما بعد از وفات پیامبر، در جریان سقیفه مسأله جور دیگر رقم خورد. زمام سیاسی به دست افرادی افتاد، که رسما اعلان کردند: قرآن به تنهائی کافی است و دیگران را از نقل روایت به شدت بر حذر داشتند!

اما موضوعی که در زمان خلفا آغاز شد، فراتر از منع کتابت حدیث بود. پس از پیامبر اسلام (ص)، خلفای سه‌گانه از نشر و ترویج احادیث رسول مکرم اسلام ممانعت به عمل آوردند. ممنوعیت حدیث از زمان ابوبکر، خلیفه‌ی اول آغاز شد و در عصر عمر و عثمان، با شدت بیشتری ادامه یافت.

ذهبی می نویسد:

"بعد از وفات پیامبر، ابابکر مردم را جمع کرد و گفت: "شما از رسول الله احادیثی نقل می کنید، که در آن اختلاف دارید! به تبع آن، اختلاف مردم بعد از شما بیشتر خواهد شد! لذا؛ هیچ چیزی از پیامبر نقل نکنید! اگر از شما سؤال کردند، بگوئید میان ما و شما کتاب خدا حاکم است. حلالش را حلال و حرامش را حرام شمارید و سیره عمر نیز، در سیاست همان رویه ابابکر بود! ابن سعد در طبقات نقل کرده است که "در عصر عمر بن خطاب أحادیث متناقض زیاد شده بود، پس به مردم نوشت، آنها را بیاورند و امر به پاره کردن و نابودی آنها کرد. !" [11]

عمر، به دنبال همین سیاست به برخی از صحابه - مانند ابو درداء و ابوذر - اجازه‌ی خروج از مدینه را نداد، [12]مگر کسانی که به عنوان والی به مناطق مختلف رفتند.

ابو هریره نقل می‌کند که:

"ما در زمان عمر نمی‌توانستیم بگوییم : قال رسول الله تا این‌که عمر از دنیا رفت".[13]

در طبقات ابن ‏سعد آمده است:

"در روزگار عمر بن خطاب، احادیث فزونی یافت و عمر از مردم خواست، که احادیث را پیش او آوردند و چون آنها را آوردند، دستور داد همه را بسوزانند.[14] سپس گفت: "مثناة کمثناة اهل الکتاب".[15] طبق این بیان، خلیفه‌ی دوم، چون سابقه‌ی دوستی با اهل کتاب داشت، می‌دانست، که یهودیان غیر از تورات کتابی دارند، که در آن اسرائیلیات بود و به آن مثناة یا مشناة[16] می‌گفتند، او به زعم خود می‌خواست، تا قرآن به سرنوشت تورات گرفتار نشود".

شاید گفته شود: به هر حال اینان با اصل نقل حدیث مخالفت نداشتند؛ بلکه، مشكل اصلي خلط احادیث صحیح و باطل بود؟

در جواب می گوییم: راهکار آن بسیار ساده بود، می توانستند از افرادی چون: فاطمه زهراء سلام الله علیها، امیر مومنان علیه السلام، عمار، اباذر و یا بلال! که خود پیامبر آنها را صراحتا یا تلویحا به میزان، در این گونه معضلات معرفی کرده اند، استفاده نماید؛ نه اینکه نقل حدیث را به طور کامل ممنوع اعلام نمایند.

پیامبر پیرامون عمار یاسر فرمودند:

"عمار ملئ إيمانا إلى مشاشه".[17]

تمام جان عمار از ایمان پر شده است.

عائشة می گفت :

"لعمار ملئ من كعبيه إلى قرنه إيمانا".[18]

همه ی جان عمار را ایمان پر کرده است.

"ما خير عمار بين أمرين إلا اختار أرشدهما".[19]

هرگاه عمار، میان دو امر مخیر شود، فقط آنچه به صواب نزدیکتر است را انتخاب می کند.

اگر این دست احادیث با آیاتی چون:

"إِنما يفْتَرِي الْكَذِبَ الذينَ لا يؤْمِنُونَ بِآياتِ اللهِ وَ أُولئِكَ هُمُ الْكاذِبُونَ (نحل/ 105)".

تنها كسانى دروغ مى‏بندند، كه به آيات خدا ايمان ندارند؛ (آرى،) دروغگويان واقعى آنها هستند.

جمع شوند، آنگاه به ارزش صدق عمار پی برده می شود.

پیامبر در مورد بلال می فرماید:

"ما حدثك عنى بلال فقد صدقك بلال لا يكذب لا تغضبى بلالا فلا يقبل منك عمل ما أغضبت بلالا".[20]

هر چه بلال از من روایت کرد، صادق است، بلال دروغ نمی گوید .....

جلوگیری از ضبط و نگارش حدیث، موجب نابودی بسیاری از احادیث گران بهاء شد و آیندگان را از این میراث ارزشمند محروم نمود. پیامبر در مورد امیر مومنان علیه السلام فرمودند:

"هر آنچه آموختم به علی یاد دادم و علی دروازه دانش من است".[21]

"من شهر فقاهتم و علی درب آن".[22]

این در حالی است، که در منابع اهل سنت، روایات منقوله از امیر مومنان، به بیش از 536 حدیث نمی رسد![23] شخصیت بی بدیلی که با پیامبر (صلى الله عليه وآله وسلم)، بیشتر از بیست و سه سال همراه بود و طبق سخن فتح الباری:

"وكان يتبع النبي اتباع الفصيل أثر أمه، قال عنه ابن حجر: وكان قد رباه النبي (صلى الله عليه وآله وسلم) من صغره لقصة مذكورة في السيرة النبوية، فلازمه من صغره فلم يفارقه إلى أن مات".[24]

جالب آنکه، از این تعداد حدیث، فقط پنجاه حدیث آن صحیح است و بخاری از این میان، فقط بیست حدیث از حضرت نقل نموده است!!![25]

و از امام حسن مجتبی علیه السلام سیزده!!! و از اباعبدالله علیه السلام، هشت حدیث نقل شده است!!!، در حالی که ابن عقده می گوید:

"من از اهل بیت سیصد هزار حدیث حفظ کرده ام!".[26]

از سلمان، كه پيامبر در مورد او فرمود:

"سلمان، دانش گذشتگان و آیندگان را یک جا دارد! دانش او، دریای مواجی است خشک نشدنی!"

فقط شش حدیث نقل شده است!!!

عجيب تر از همه، برخورد غیر منصفانه ای است، که با سیدة زنان اهل جنت، صدیقه طاهره سلام الله علیها، صورت پذیرفته است! ایشان، در حدود هجده سال، در کنار پیامبر زندگی نمود و نزدیک ترین شخص به پیامبر بود. این در حالی است، که اگر فقط هشت سال آخر این زمان را حساب کنیم و فقط ایشان روزی یک حدیث، از نبی اسلام روایت کرده باشند، تعداد این احادیث، به بیش از 2920 حدیث خواهد رسید اما متاسفانه، تنها دو حدیث صحیح از ایشان روایت شده است!!!.[27] حال، از خود سوال کنیم، این حضرات چه تعداد حدیث، از عایشه، همسر مطلقه[28] نبی اسلام، نقل نموده اند؟

در جواب می گوئیم: عائشه پنج سال با پیامبر بود، البته او هر ده روز حق همسری داشت، یعنی تقریبا صد وبیست روز با پیامبر بوده و جالب آنکه، 2210 حدیث صحیح در منابع أخَوان منصفِ اهل سنت از او نقل شده است!!!

الغرض احدی از مسمانان در این که دین مقدس اسلام، آخرین و کامل‌ترین دین الهی است شک ندارد و برای رشد و تعالی انسان‌ها در همه ابعاد، برنامه‌ها و احکام جامعی را در نظر گرفته است. معجزه‌ی جاویدش را کتاب قرآن قرار داده است و در اولین آیات نازل شده آن، امر به قرائت کرده است و از خدای جهانیان به عنوان معلمی که به ‌وسیله‌ی قلم تعلیم می‌دهد، یاد می‌کند[29] و سنت، به عنوان دومین منبع معارف اسلامی، علاوه بر این‌که مبین و مفسر قرآن کریم به‌شمار می‌رود، نقش مهمی نیز در تبیین و شناساندن احکام و معارف اسلامی ایفا می‌کند زیرا بسیاری از دستورات قرآن مجمل است و با کنار نهادن سنت و احادیث رسول خدا (ص)، نمی‌توان به تفسیر و معنای این آیات پی‌برد.

علی‌رغم این‌که، وجود سنت در کنار قرآن کریم، برای تبیین حقایق قرآنی ضرورتی انکار ناپذیر است و از سوی دیگر، پیامبر اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع)، همواره به فراگیری حفظ و نشر احادیث ترغیب و تشویق می‌نمودن، احادیث فراوانی که مسلمانان را به این مهم فراخوانده است، گواه بر این مسئله است. از جمله می‌فرماید:

"خداوند خرم و شاداب گرداند، کسی را که گفتار مرا بشنود و خوب ضبط کند و بفهمد و به دیگران برساند؛ چه بسا کسی که حامل سخنی عمیق است و آن را برای فقیه‌تر از خود نقل می‌کند و چه بسا حامل سخنی عمیق که خود فقیه نیست".[30]

مهم­ترین علت منع حدیث، عامل سیاسی بوده است. برخی سنت و سخنان رسول اکرم (ص) را، مانع بزرگی بر سر راه خود می‌دیدند؛ از این‌رو، چاره را در این دیدند، که این مانع را از سر راه خود بردارند زیرا می‌توانستند با کنار گذاشتن احادیث، قرآن را به دلخواه خود تأویل و تفسیر نمایند.

بله، آنچه سبب منع از تدوین، نشر و نگارش حدیث پس از رحلت رسول ‏اکرم گردید، همان چیزی است، که مانع نگارش وصیت پیامبر اکرم در بستر احتضار گردید.

اگر احادیث نبوی جمع و تدوین می‌شد، بی‌درنگ مورد رجوع و قرائت و تدریس جامعه‌ی اسلامی قرار می‌گرفت و این باعث می‌شد، تا توده‌ی امت با فلسفه‌ی سیاسی اسلام نیز، آشنا شوند و این فلسفه، با نظام‌های خلافت نمی‌ساخت.

آری! هفتاد و دو ملت یاد شده و ضلالات بعد آن، ریشه ای جز در جدائی امت از ثقلین نداشته و واکاوی عوامل دیگر، فرع این دو عامل اصلی است، که به برخی از آنها اشاره می شود.

ابن سعد در طبقات گويد:

"نخستين كسى كه تصميم گرفت، كتابى در حديث و سيره تاليف كند، مروان بن حكم بود. او دستور داد: اخبار رسول خدا صلى الله عليه و اله را، كه غير از طريق ابو هريره بود، تدوين كنند؛ از اين روايت معلوم مى‏گردد، كه تا آن روز، فقط اخبار ابو هريره در ميان مردم بوده است و از ساير صحابه حديثى نبوده.

بعد از آن، فرزندش عبد العزيز بن مروان، به كثير بن مره حضرمى دستور داد: نام كسانى را كه در جنگ بدر شركت داشتند، بنويسد؛ او هم هفتاد نفر از شركت‏كنندگان بدر را، در آن كتاب نوشت و بعد از آن عمر بن عبد العزيز، هنگامى كه به خلافت رسيد، فرمانى صادر نمود، تا اخبار و احاديث رسول اكرم را جمع آورى كنند و در كتابى ثبت نمايند".[31]

با اين روايات معلوم مى‏گردد، كه تدوين حديث و سيره، از اواخر قرن اول هجرى آغاز شده است.

تاليف و تنظيم كتب حديث و سيره، از قرن دوم، بطور گسترده آغاز گرديد. گروهى از علماء و محدثين در اين دو موضوع، كتاب‏هائى نوشتند. مشهورترين سيره نويسان در اين قرن، ابن اسحاق و ابن هشام هستند و مشهورترين حديث نويسان هم، مالك بن انس و ابن ابى شيبه و عبد الرزاق صنعانى مى‏باشند.

از قرن سوم، گروه بى‏شمارى به تدوين حديث روى آوردند. اكثر اين محدثان و مؤلفان، صحاح و مسانيد خراسانى هستند. نيشابور، هرات، بلخ، مرو، بخارا و سمرقند از مراكز بزرگ نشر حديث و تدوين كتب روائى بودند؛ مانند: بخارى، مسلم ابو داود، نسائى، ابو عوانه، اسحاق بن راهويه و ابن حنبل و گروهى ديگر.

در قرن چهارم نيز، بيهقى صاحب سنن الكبرى، و حاكم نيشابورى مؤلف مستدرك صحيحين، پا به عرصه گذاشتند و اين دو كتاب را به عالم حديث ارائه دادند؛ مخصوصا صاحب مستدرك، كه كتاب خود را بر اساس شرائط و مبانى بخارى و مسلم تاليف كرد و اخبارى را، كه آن‏ها نياورده بودند، در مستدرك نقل كرد.

دخالت خلفاى بنى عباس و نفوذ جريان‏هاى سياسى، فكرى، عقيدتى و فرقه‏اى در تاليف و تدوين اين كتابها، بسيار مؤثر بوده است. تحقيق در اين موضوع، نيازمند يك كتاب مستقل است و در اين مختصر، جاى بحث آنها نيست. مطالعه و تحقيق در حالات محدثان، تفاوت افكار و انديشه‏هاى آنان را، بخوبى روشن مى‏سازد.

  1-1-3. جعل حدیث:

جعل احادیث در بستر منع تدوین احادیث، قوت یافت؛ لذا، برخی از ناقلان اسرائیلیات و احادیث جعلی، نظیر: ابو هریره، کعب ‏الاحبار، وهب‏ بن منبه، ابن جریح و عبدالله بن سلام میدان یافتند، که قصه‌هایی را، در شأن آیات قرآن، به عنوان روایت از پیامبر اکرم (ص) نقل کنند.[32]

تمیم داری نیز، از جمله‌ی این افراد است. عمر برای تمیم داری در هر هفته، ساعتی معین کرد، که پیش از نماز جمعه، در مسجد پیامبر خدا، قصه بگوید و عثمان نیز، در عهد خود، این مدت را افزایش داد.

كعب الاحبار، تميم دارى و وهب بن منبه، كه هر سه مذهب خود را رها كرده و مسلمان شده بودند، در مسجد رسول خدا، مجلس داشتند و اخبار و احاديث ملل و اقوام را، براى مردم نقل مى‏كردند، و قرآن مجيد را هم، براى مسلمانان، تفسير و شرح مى‏نمودند و خليفه هم، آنان را آزاد گذاشته بود.

ابوذر، هنگامى كه ديد كعب الاحبار، اخبارى در تفسير قرآن نقل مى‏كند و مسلمانان را فريب مى‏دهد، به او گفت: اى يهودى، تو مى‏خواهى دين و شريعت به من بياموزى و احكام اسلام را به من تعليم دهى. در اين جا بين آنها سخنانى رد و بدل گرديد و چون جريان روز، از كعب الاحبار حمايت مى‏كرد، اعتراضات ابو ذر به جايى نرسيد.[33]

آری منع حدیث بعد از وفات رسول مکرم اسلام، بستر حدیث سازی و جعل را، برای حکام جور هموار ساخت. احادیث بسیاری جعل و وضع شد، تا مقام افرادی پست و منحط را، بالا برده و مقام برخی دیگر را، که خداوند آنها را به فضیلت، هدایت، علم، فصاحت و تقوا، اختصاص داده بود، مخفی دارد. حاکمان بنی امیه و بنی العباس، دروغ های بسیاری را جعل نمودند .[34]

معاویه - علیه الهاویة! - در نامه ای به عاملان خود، در مناطق، این چنین دستور می دهد:

"هرگاه، نامه من به شما رسید، مردم را دعوت به نقل فضیلت در مورد خلفای اولین کنید و هر خبری را، که در شأن ابوتراب نقل می کنند، آن را بر صحابه منطبق کنید زیرا این کار نزد من محبوبتر است و مایه چشم روشنی من می باشد و بهتر می تواند، حجت ابو تراب و پیروانش را باطل سازد و تا می توانید، از عثمان فضائل گوئید!!!"[35]

ابن عرفه مي گوید:

"بیشتر روایات جعلی و موضوع در فضیلت صحابه، در ایام بنی امیه، برای تقرب مردم به آنها، جعل گردید. آنان با این کار، می خواستند بینی بنی هاشم را، به خاک بمالند".[36]

قضیه بدین جا ختم نمی شود بلکه جریان نفاق حاکم بر جامعه، به جعل روایات در مذمت اهل بیت نبی علیهم السلام می پردازد. ابن ابی الحدید، افرادی چون: ابوهریره، عمرو بن عاص، مغیره بن شعبه، عروه بن زبیر و حریز بن عثمان را، از زمره کسانی معرفی می کند، که در مذمت علی بن ابی طالب علیهما السلام، حدیث جعل می کردند.[37]

شمه ای از این جعلیات، در جواب امام صادق علیه السلام به علقمه، برای تسکین آلام او آمده است:

"علقمه گويد: به حضرت صادق عليه السلام عرضه داشتم: يا ابن رسول الله، مردم به ما كارهاى زشت نسبت مي دهند؛ بطورى كه، سينه ما تنگ شده و شديدا ناراحت ميشويم".

حضرت فرمودند: اى علقمه، انسان نمي تواند خشنودى مردم را جلب نموده و جلو زبان آنها را بگيرد. چگونه سالم مى‏مانيد از چيزى، كه انبياء و پيامبران و اوصياء عليهم السلام، از آن سالم نماندند!!!

..... و درباره اوصياء بيش از اينها گفته اند. آيا به سيد اوصياء عليهم السلام نسبت ندادند، كه او طالب دنيا و در پى خلافت و سلطنت است؛ و او هميشه در صدد فتنه و آشوب بوده و سكون و آرامش اجتماع را، دوست ندارد؟

او خون مسلمانان را، بدون جهت مي ريزد و اگر او مرد خوبى بود، خالد بن وليد را، مأمور بكشتن او نمي كردند. آيا نسبت ندادند، كه مي خواهد با دختر ابى جهل، با داشتن فاطمه زهرا عليها سلام ازدواج كند؟

[1]- قال الامام الصادق عليه السلام: لو أن العباد وصفوا الحق، و عملوا به، و لم يعقد قلوبهم على انه الحق، ما انتفعوا.

اگر بندگان در باره حق داد سخن دهند و به آن عمل نيز بكنند، ليكن در قلب خود معتقد به حق بودن آن نباشند، از آن سودى نخواهند برد. برقى، احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، 2جلدی ، ص 249، دار الكتب الإسلامية - قم، چاپ: دوم، 1371 ق.

 [2]- مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار (ط - بيروت)، 111جلدی ج 67، دار إحياء التراث العربي - بيروت، چاپ: دوم، 1403 ق.

[3]- سنن الترمذي باب الإيمان حدیث 2640، دار الكتب العلمية، بيروت، اول، 1410هـ. ؛ سنن أبی داود باب السنة حدیث 4596، دار الدعوة، إستانبول، 1401هـ ؛ سنن ابن ماجه باب الفتن حدیث 3991، دار الدعوة، إستانبول، 1401هـ ؛ مسند أحمد بن حنبل ج 2، ص: 332 ، المكتب الإسلامي، بيروت 1978م.

[4]- هذا هو الحديث برواياته المتعددة:

أيها الناس إنما أنا َبشرٌ أوشكُ، أو يوشكُ، أو إني لأظُن أنْ أُدعَى فأجيبَ، أو أنْ يأتٍيني، أو يأتىَ رَسُولُ رَبي، فَأجيبَ، أوْ فأجيبَهُ، أو كأني قَدْ دُعيتُ فأَجبْتُ، وَ إني، أو أَنا تارِكٌ، أو تركْت، أو قدْ تركْتُ، أو خَلَفْتُ، أو مُخلفٌ فيكم، الثقَلين، أو ثَقَلين، أو أمْرَينِ، أو الثقَلينِ خَليفَتَين، أو اثْنَينِ، أو مَا إنْ تمسكْتُمْ بهِ ، أو ما إنْ أَخَذْتُمْ بهِ، أو مَا إنْ اعْتَصَمَتُمْ بهِ ، لن تَضِلوا بَعْدي، أو لنْ تَضلوا ابداً، أو لنْ تَضِلوا، إن اتبعتُمُوهُما، أو وإنكُم لنْ تَضِلوا بَعْدَهما، و هُماكِتابُ الله، و أهلُ بيتي عِتْرتي، أحدَهما أثقَلُ منَ الآخَرِ ، أوكتُاب الله، حبلٌ ممدود، أوكتابُ الله فيه الهُدَى و النورُ، أو الصدقُ، أو كِتابُ رَبي وعِترتي أهلُ بيتي أو وعترتي و هم أهل بيتي أو و عِترتي أهلُ بَيتي و قرَابتي، أو أهلُ بَيتي، أو نَسَبي، و إنهُما لنْ يتَفرْقا، أو لنْ يفْتَرقا، أو أن لا يفْترقا، أو إنهُما لقَرينان لنْ يفْترِقا، حَتى يرِدَا على الحوضَ، فانْظرُوا، أو فاتقُوا الله، و انظْرُوا كيف تخلفُوني، أو تحْفَظوني فيهمَا، أو فانْظرُوا كيفَ تَلحقُوا بي فيهمَا، أو بم َ، أو بما، أو مَاذا، أو ما تخْلفُوني فيهما، أو إن اللطِيفَ الخبِيرَ أخبرني، أو نَبأنِي، أو أَنْبأني، أنهُما لنْ يفْترَقا حتى يلَقيانِي، سَألتُ ذَلكَ رَبي فَأعْطاني، فَلا تَسبقوهُم فَتهلِكوا، وَ لاتُعَلموهم فإنهُمْ أعْلمُ مِنكم ْ، أوفاسْتَمْسِكوا بِهِما وَ لا تَضِلوا، أو إنهما لنْ ينقَضيا حتى يرِدا على الحوضَ، أو سألتُهُما رَبي فَوَعَدَني أنْ يوردَهُما على الحوضَ، أو سألتُه ذَلكَ لهُما و الحوض عرضه ما بين بُصرى إلى صنعاء، فيه من الآنية عدد الكواكب، أو إن اللطيفَ الخبيرَ عَهِد إلى أنهَما لنْ يفْترِقا حتى يرِدَا على الحوضَ كهَاتَين، و أشار بالسبابتين، أو إني فرطكم، و إنكم تبعى، و توشِكونَ أنْ تَرِدُوا على الحوضَ، و أسأَلكمْ، أو سائِلكمْ، حينَ تلقوْني عنْ ثَقَلي، أو إني سَائِلكمْ حينَ ترِدون على عن الثقلينِ: كيفَ خَلَفْتُمونى فيهما، أووإن الله سَائلى و سَائلكمْ فماذَا أنتُم قَائِلونَ، أو إني لكم فَرط، وَ إنكم وَارِدُونَ على الحوضَ فانظرُوا كيفَ تخْلفوني في الثقلينِ، قيل، أوقلنا، أو قالوا، و ما الثقَلانِ؟ قال صلى الله عليه و آله و سلم: كتَابُ الله طَرَفُهُ بيدِ الله، و طَرَفُه بِأيدِكمْ ، أو قال، الأكبرُ، أو الثقَلُ الأكبرُ، أو الأكبرُ منْهُما، أو أولهُما، أو أحدُهُما، كتابُ الله، و الأصغرُ، أو الثقل الأصغرُ، أو و الآخرُ عِترتي، فمن اسْتقبلَ قِبلتي، وأجابَ دَعْوتي. فليستَوصِ بِهما خَيراً، أو أوصِيكمْ بكتَابِ الله و عِترَتي، أو حَسْبُكم كتابُ الله و عِترتي، أحدُهما أعظمُ منَ الآخرِ، أو قال إنى سَائِلكم عنِ اثنْين: عنِ القرآن و عن عِترتي، أو إن الله سَائلكمْ كيفَ خَلفتُموني في كتابه و أهلِ بَيتي، أو إنى تارِكٌ فيكمْ ما إنْ تمسكتُم بهِ لنْتَضِلوا، أو مَا إنْ أخَذتمْ بهِ لنْ تَضِلوا بَعْدى: أمرَينِ أحَدُهُما أكبرُ منَ الآخرِ، سُببٌ موصولٌ من السماء إلى الأرْضِ، أو إنى تاركٌ فيكم الثقلينِ خَلفى: كتاب الله و عِترتي، أو قدْ تركتُ فيكم مَا لم تَضِلوا بَعدَه، أو إنى تركتُ فيكم الثقلينِ، الثقلَ الأكبرَ و الثقلَ الأصغر، و أما الثقلُ الأكبرُ فبيد الله طَرَفُه و الطرفُ الآخرُبأيدكم ، و هَو كتابُ الله، إنْ تمسكتم بهِ لنْ تَضِلوا و لنْ تَذِلوا أبَداً، أو فاسْتمْسِكوا بهِ فلا تضِلوا، وَ لاتبدلوا، أو فَتَمسكوا بهِ لنْ تُزالوا ولنْ تَضِلوا، و أما الثقلُ الأصغرُ فعِترتي أهلُ بيتي، أو ألاَ و عِترتي، أو أذَكرُكم اللهَ في أهل بيتي، قالهَا مَرةً، أو مَرتين، أو ثلاثَ مرات، أو إن الله عز و جَل أوحى إلى أني مَقْبوض، أقُولُ لكم قَوْلاً إنْ عملتُمْ بهِ نَجَوتُمْ، و إن تركْتُموه هَلكْتُمْ، إن أهلَ بْيتي و عِترتي هُم خاصتي و حامَتي، و إنكم مَسْؤلون عن الثقلينِ، كتابِ الله و عِترتي، إنْ تمَسكْتْم بِهما لنْتَضِلوا، أو إنكم لنْ تَضِلوا إنْ اتبعتُمْ و اسْتَمسكتمْ بِهما، أو إنى تَاركٌ فِيكمْ كتابَ الله و عِترتي أهْلَ بيتي، فهُما خَليفَتان بَعْدِى، أحَدُهما أكبرُ من َ الآخرِ، أو إنى تَارك فيكم الثقلين: كلاَمَ اللهِ و عترتي، ألاَ فَتَمسكوابِهما فإنهُمَا حَبْلانِ لاَ ينْقَطِعان إلى يوم القِيامَة.

و قال: أيها الناس يوشِكُ أنْ أقْبَضَ قَبْضاً سرِيعاً فينْطلَقَ بى و قَد قَدمتُ إليكم القولَ مَعْذِرَةً إليكم، ألاَإنى مُخْلفٌ فيكمْ كتابَ رَبي عز وَ جل و عِترتي أهلَ بَيتي، ثم أخذ بيد علي فقال هذا علي مع القرآن، و القرآن مع علي لايفترقان حتى يردا على الحوض، فأسألهُما ما خلفتُ فيهما. (ر.ک: حديث الثقلين بحث و تحقيق محمد قوام الدين القمي الوشنوي ، دار التقريب بين المذاهب القاهرة ، نرم افزار المکتبة الشاملة 5/3).

[5]- تهرانی ، محمد حسین ، امام شناسى، ج‏4، ص: 209 ، لبّ المیزان ، مشهد ، 1421ق .

[6]- واژه أخذ و ما ان أخذتم بهما در مسند احمد: 3/ 59 ، صحيح تِرمذى: 6/ 124، حديث 3786، 10127.

[7]- ابن منظور ، لسان العرب: 10/ 488 ، قاهره ، مصر ، دار النشر ، 1430 میلادی .

[8]-سید علی میلانی ، نگاهى به حديث ثقلين، ص: 26 نرم افزار کنز الحقایق موسسه تحقیقاتی نور.

[9]- امام شناسى، ج‏7، ص: 33 به نقل از طبقات ابن سعد ،ج 1، ص 244 .

[10]- مسند احمد، 1/ 325 و 336 - صحيح بخاري، 5/ 138 7/ 9 دار الدعوة، إستانبول، 1401هـ ؛ صحيح مسلم، 5/ 76 دار الدعوة، إستانبول، 1401هـ ؛ و ساير مصادر معتبر نزد فريقين.

[11]- تذكرة الحفاظ، ترجمه ابابکر، ج 1، ص 2.

[12]-ذهبی، محمد بن احمد بن عثمان، تذکرة الحفاظ، ج 1، ص 3، إحیاء التراث العربی، بیروت، بی‌تا. همان، ص 7؛ کاتب واقدی، محمد بن سعد بن منیع‏، الطبقات الکبری‏، ج 2، ص 256، دار الکتب العلمیة، بیروت، چاپ دوم، 1418ق.

[13]- ابن کثیر دمشقى‏، البدایة و النهایة، ج 8، ص 107، دار الفکر، بیروت، بی‌تا.

[14]- الطبقات الکبری‏، ج 5، ص 143.

[15]- همان.

[16]- در برخی منابع به جای مثناة، مشناة آمده است که در زبان عربی همین صحیح است؛ عاملی، جعفر مرتضى‏، الصحیح من سیرة النبی الأعظم‏، ج 1، ص 59، دار الحدیث‏، قم، چاپ اول، 1426ق.

[17] - احمد بن حنبل ، فضائل الصحابة ، ج4 ، ص 83 ، مصدر الكتاب : موقع جامع الحديث ، .http://www.alsunnah.com

[18] - همان .

[19] - همان .

[20] - سیوطی ، جمع الجوامع أو الجامع الكبير، ج 1 ، ص 20828 ، المصدر : موقع ملتقى أهل الحديث ، .http://www.ahlalhdeeth.com

[21]- حاكم نيشابوري ، المستدرک علی الصحیحین، ج 3، ص 137 ، دارالمعرفة، بيروت، 1406 ه. ق.

[22]- تذكرة الخواص، ابن الجوزي: ص 653 ، نجف، منشورات المطبعة الحيدريه، 1383 ه. ق. ص 199.

[23]- ابن حزم، اسماء الصحابة الرواة وما لكل واحد من العدد، صص 117 الی 189، تحقيق: سيد كسروي حسن ص 44 ، چاپ اول، بيروت، دارالكتب العلمية، 1412 ه. ق.

[24]- فضائل الصحابة ، ص 142، تحقيق: خالد عبدالفتاح شيل.

[25]- ابن حزم، الملل والنحل، ج 3، ص60.

[26]- ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج 15، ص: 346.

[27]- ابن حزم دوازده حدیث از صدیقه طاهره نقل نموده و سیوطی از این بین فقط دو حدیث را صحیح می داند!

[28]- فَقُلْتُ لَهُ مَوْلَانَا وَ ابْنَ مَوْلَانَا إِنا رُوينَا عَنْكُمْ أَن رَسُولَ اللهِ ص جَعَلَ طَلَاقَ نِسَائِهِ بِيَدِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع حَتى أَرْسَلَ يَوْمَ الْجَمَلِ إِلَى عَائِشَةَ أَنكِ قَدْ أَرْهَجْتِ عَلَى الْإِسْلَامِ وَ أَهْلِهِ بِفِتْنَتِكِ وَ أَوْرَدْتِ بَنِيكِ حِيَاضَ الْهَلَاكِ بِجَهْلِكِ فَإِنْ كَفَفْتِ عَني غَرْبَكِ وَ إِلا طَلقْتُكِ وَ نِسَاءُ رَسُولِ اللهِ ص قَدْ كَانَ طَلَاقُهُن وَفَاتَهُ قَالَ مَا الطلَاقُ قُلْتُ تَخْلِيَةُ السبِيلِ قَالَ فَإِذَا كَانَ طَلَاقُهُن وَفَاةَ رَسُولِ اللهِ ص قَدْ خُليَتْ لَهُن السبِيلُ فَلِمَ لَا يَحِل لَهُن الْأَزْوَاجُ قُلْتُ لِأَن اللهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى حَرمَ الْأَزْوَاجَ عَلَيْهِن قَالَ كَيْفَ وَ قَدْ خَلى الْمَوْتُ سَبِيلَهُن قُلْتُ فَأَخْبِرْنِي يَا ابْنَ مَوْلَايَ عَنْ مَعْنَى الطلَاقِ الذِي فَوضَ رَسُولُ اللهِ ص حُكْمَهُ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع قَالَ إِن اللهَ تَقَدسَ اسْمُهُ عَظمَ شَأْنَ نِسَاءِ النبِي ص فَخَصهُن بِشَرَفِ الْأُمهَاتِ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ يَا أَبَا الْحَسَنِ إِن هَذَا الشرَفَ بَاقٍ لَهُن مَا دُمْنَ لِلهِ عَلَى الطاعَةِ فَأَيتُهُن عَصَتِ اللهَ بَعْدِي بِالْخُرُوجِ عَلَيْكَ فَأَطْلِقْ لَهَا فِي الْأَزْوَاجِ وَ أَسْقِطْهَا مِنْ شَرَفِ أُمُومَةِ الْمُؤْمِنِينَ. (صدوق ، کمال الدين ، ج‏2، ص: 134، نشر آل البیت علیهم السلام ، قم ، 1423 ق)

[29]- سوره علق، آیه 1-3.

[30]- متقی هندی، علاءالدین علی بن حسام‏الدین، کنزالعمال فی سنن الاقوال و الافعال، ج 10، ص 258، مؤسسة الرساله، بیروت، 1409ق.

[31]- علامه مجلسى‏؛ ايمان و كفر، ج‏1، ص: 12 ، نرم افزار کلام ، مرکز تحقیقات اسلامی نور .

[32]- أبوریة، محمود، اضواء علی السنة المحمدیة، ص 119 – 120، دارالمعارف، قاهره، 1994م.

[33]- علامه مجلسى‏؛ ايمان و كفر، ج‏1، ص: 7، نرم افزار کلام ، مرکز تحقیقاتی نور .

[34]- ياسين بدرانی، لیت قومی یعلمون، ص 64 ، بی جا ، بی تا ، نرم افزار الشامله 5/3 .

[35]- فجر الاسلام ص 257 به نقل از ابن ابی الحدید، ج 3، ص 15 ، مكتبة النهضة القاهرة، ط الحادية عشرة 1975م.

[36]- همان.

[37]- همان.


مبلغ واقعی 51,720 تومان    26% تخفیف    مبلغ قابل پرداخت 38,273 تومان

توجه: پس از خرید فایل، لینک دانلود بصورت خودکار در اختیار شما قرار می گیرد و همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال می شود. درصورت وجود مشکل می توانید از بخش تماس با ما ی همین فروشگاه اطلاع رسانی نمایید.

Captcha
پشتیبانی خرید

برای مشاهده ضمانت خرید روی آن کلیک نمایید

  انتشار : ۲۲ اسفند ۱۳۹۶               تعداد بازدید : 79

برچسب های مهم

دیدگاه های کاربران (0)

کسب درآمد اینترنتی 300000 تومان در خانه در کمتر از 30

کسب درآمد اینترنتی 300000 تومان در خانه در کمتر از 30

این محصول آپدیت شد تاریخ 1397/01/27 بسم الله الرحمن الرحیم سلام در دنیای اینترنت خیلی از آدم ها هستند که دوست دارند کسب درآمد کنند و به خیلی چیزها و ایده ها فکر میکنند . همه ما دوست داریم در کمترین زمان بهترین درآمد را داشته باشیم مثلا یک فرد به طور میانگین اگر 12 ساعت کارکند و ...

کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

پکیج کسب درآمداسان از اینترنت اپدیت جدید 15 اردیبهشت 1397 مناسب برای تمامی افرادباهرسن ودانشی این فرصت هرگز تکرار نمیشود عجله کنید تضمین100%بازگشت وجه درصورت عدم کسب این مبلغ هدیه ویژه پس از خرید این محصول: 1.نرم افزار کی به وای فای وصله نرم افزاری برای ...

اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

-اد ممبر بینهایت- {افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و گروه تلگرام و...} Addmember نسخه ویژه(VIP) تمامی و کامل ترین نرم افزار های افزایش ممبر واقعی و فیک و آموزش های آن، که در اینترنت و بازار به قیمت های بالا به فروش می رسد را یک جا و مرتب و منظم به همراه راهنما در هر بخش، با قیمتی کم در ...

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی و بدون نیاز به ارتقا توجه :مشکل امضا با کلید دیباگ دراین نسخه کاملا رفع شده و برنامه ها به بازار ارسال می شوند اگر به این مشکل برخوردید ما 10برابر پولتان را پس میدهیم. این نرم افزار بر روی اندروید قابل نصب میباشد 100% مورد تایید ...

افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

بلند قامت بودن یک امتیاز بزرگ برای شماست! سلام بیتا بیات هستم کارشناس فیزیولوژی ورزشی،لازم دانستم قبل از این که شما با روش گرو تالر داینامیک آشنا شوید چند تا نکته رو صادقانه خدمتتان عرض کنم همانطور که تو اینستاگرام(khosh.andam@)نوشتم خیلی اتفاقی با این متد آشنا ...

مجموعه ی آموزش تعمیر لامپ کم مصرف (از مبتدی تا

مجموعه ی آموزش تعمیر لامپ کم مصرف (از مبتدی تا

کتاب آموزش تعمیر لامپ کم مصرف همانطور كه مي دانيد لامپ هاي كم مصرف بعد از مدتي ديگر روشن نمي شوند و نياز به تعمير دارند در بيشتر اين موارد مي توان با ساده ترين وسايل لامپ را در منزل تعمير كرد این مجموعه دارای 5 کتاب است که در آن نحوه عملکرد و روش های عیب یابی لامپ کم ...

تمامی نرم افزار های اددممبر واقعی و فیک

تمامی نرم افزار های اددممبر واقعی و فیک

تمامی و کامل ترین نرم افزار های افزایش ممبر واقعی وفیک را یک جادریافت کنیدهرکدام از این نرم افزار ها در اینترنت و کافه بازاربه قیمت خیلی بالایی بفروش میرسند. نکته: پورسانت بازاریابی این محصول 60% است نسخه ی 100%تست شده با توجه به فیلترینگ تلگرام 15 اردیبهشت ...

کتاب افزایش ممبر کانال تلگرام

کتاب افزایش ممبر کانال تلگرام

افزایش اعضای کانال تلگرام ، مهمترین دغدغه صاحبان کانال در این شبکه اجتماعی موبایلی است.در این مطلب موثرترین روش های افزایش اعضای کانال تلگرام را به شما آموزش خواهیم داد. در ابتدا ذکر این نکته لازم به نظر می رسد که افزایش اعضای کانال تلگرام ( Telegram ) با روش های غیر معمول ...

مجموعه -صفر تا صد راه اندازی کارگاه جوراب

نام محصول: مجموعه صفرتاصد راه اندازی کارگاه جوراب بافی تهیه کننده: دوران راهبی انتشار: وبسایت بچه‌های نساجی دانشگاه یزد فرمت محصول: کتاب الکترونیکی(PDF) + ویدئو MP4 قابل پخش در: موبایل، تبلت، کامپیوتر و ... مخاطب این بسته آموزشی: تمام افراد مبتدی که حداقل سرمایه ...

دانلود کتاب آموزش خوشنویسی با قلم و خودکار همراه

دانلود کتاب آموزش خوشنویسی با قلم و خودکار همراه

محتوای این مجموعه کامل آموزش خوشنویسی: 1- آموزش خوشنویسی با خودکار 2-سرمشق های خوشنویسی 3- آموزش خط تحریری 4-آداب خوش نویسی فايده اول خوشنويسی: كه روحي و دروني است ٬رويت خط زيبا موجب بهجت روحي و حظ معنوي مي شود و البته بهره معنوي خوشنويس مضاعف و مبتدا است و آثار و بركاتي ...

چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ارزان

چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ارزان

کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ارزان کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ارزان خیلی از وقت ها دوست داشته اید شخص و یا همسر خود را عشق خود نمایید. عاشق شدن به تمام معنا، طوری که هیچ کسی را به اندازه شما دوست نداشته باشد شما را کامل قبول ...

دانلود کتاب آموزش ساخت انواع کابینت مدرن MDF

دانلود کتاب آموزش ساخت انواع کابینت مدرن MDF

نوع فایل:PDF زبان:فارسی حجم فایل:18KB در چند دهه اخیر با توجه به افزایش رشد آپارتمان سازی ، تعداد متقاضیان ساخت کابینت نیز افزایش پیدا کرد و با توجه به تغییر ماهیت کابینت ها از فلزی به MDF و تمایل به تغییر مکرر دکوراسیون آشپزخانه از سوی خانواده ها ، کابینت سازی نیز در میان مشاغل ...

آموزش برنامه نویسی آردوینو

آموزش برنامه نویسی آردوینو

معرفی آردوینو : آردوینو یکی از معروف ترین platform های متن باز است که روی برد های خود از میکروکنترلر های AVR و ARM شرکت atmel استفاده کرده است . هدف اردوینو استفاده از مدار چاپی واحد بود که توانست باعث شود توزیع دهنگان این platform باهم به اشتراک گذاری کد ها و شماتیک پروژه ی ...

دانلود پکیج درآمدزایی 400هزارتومن ناچیز در 40دقیقه

دانلود پکیج درآمدزایی 400هزارتومن ناچیز در 40دقیقه

برای درآمدزایی فوق العاده، فقط توضیحات زیر را تا انتها بخوانید. ما درآمد شما را تضمین می کنیم. واقعا ده میلیون تومن درآمد ماهیانه هیچ چیز خاصی نیست. اینقد واسه خودتون بزرگ و دست نیافتنیش نکنین دوستان من، اگه به ضمیرناخودآگاه خودتون القا کردین که اون بزرگه و شما ...

تماس و پیامک ناشناس و رایگان با شماره

تماس و پیامک ناشناس و رایگان با شماره

برنامه تماس و ارسال پیام رایگان به دیگران با شماره ناشناس به صورت کاملا رایگان بدون نیاز به روت به وسیله این برنامه میتوانید با شماره دلخواه خود به دیگران زنگ بزنید. یعنی زمانی که شما با دیگران تماس می گیرید شماره دلخواهی که شما در برنامه وارد کرده اید برای شخصی که ...

کسب و کار اینترنتی در منزل

کسب و کار اینترنتی در منزل

کسب درآمد میلیونی اینترنتی و تضمینی در منزل جدید ترین و مطمئن ترین روش کسب درآمد در سال 1394 تعهد و ضمانت ما : در عرض فقط یک ساعت اول کسب درآمد نمایید بعد از درآمد آن این مجموعه را خریداری نمایید می دانیم همه ما از مطالب تبلیغاتی و الکی که در مورد کسب و کار اینترنتی است خسته ...

اینترنت رایگان همراه اول و ایرانسل !!!!!

اینترنت رایگان همراه اول و ایرانسل !!!!!

vipbike.ir توجه توجه روش هایی که کاملا قانونی هستند اما جایی آن ها را پیدا نمیکیند این روش ها بسیار ساده و کاربردی هستند و تنها با طی مراحلی ساده شما می توانید در کم تر از دو دقیقه حداقل ۱ گیگ اینترنت رایگان همراه اول و ۱۴ گیگ اینترنت رایگان ایرانسل دریافت ...

ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps

ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps

- ردیاب شماره موبایل افراد رو نقشه بدن نیاز به Gps ردیابی و کنترل از از راه دور ، با وارد کردن شماره موبایل نرم افزار ردیاب شماره موبایل کاملا ایرانی و فارسی بدون نیاز به فعال بودن GPS گوشی شما و طرف مقابل با استفاده از این نرم افزار ردیاب شماره موبایل فرزندان و افراد ...

اپلیکیشن سامانه مخابرات همراه

اپلیکیشن سامانه مخابرات همراه

اپلیکیشن فوق العاده و کم یاب سامانه مخابرات با امکانات زیر که گویای محتواست قابلیت استعلام شماره موبایل قابلیت کشف مزاحم تلفنی قابلیت دریافت ریز مکالمات مشترکین تلفن همراه مشترکین حقوقی مشترکین تلفن ثابت پیش شماره ها ...

مجموعه -صفر تا صد راه اندازی کارگاه جوراب

مجموعه -صفر تا صد راه اندازی کارگاه جوراب

نام محصول: مجموعه صفرتاصد راه اندازی کارگاه جوراب بافی تهیه کننده: دوران راهبی انتشار: وبسایت بچه‌های نساجی دانشگاه یزد فرمت محصول: کتاب الکترونیکی(PDF) + ویدئو MP4 قابل پخش در: موبایل، تبلت، کامپیوتر و ... مخاطب این بسته آموزشی: تمام افراد مبتدی که حداقل سرمایه 5 میلیونی ...

آموزش کسب درآمد از اینترنت

آموزش کسب درآمد از اینترنت

آیا می دانید؟ یک راز مهم در مورد سایت های کسب درآمد از اینترنت که ممکن است ندانید. می دانید چرا سایت های مختلفی که دیده اید نتوانسته اند به شما کمک کنند کسب درآمد کنید؟حقیقت این است که اکثر این سایت های آموزشی برای کسب درآمد در اینترنت توسط ...

نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی

نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی

شاه نعمت‌الله ولی نسخه خطی اشعار و پیشگویی های شاه نعمت الله ولی پر فروشترین کتاب نسخه خطی با بیش از 2000000 فروش تا کنون به دليل استقبال بي نظيز شما كاربران گرامي نسخه خطي فوق فقط تا پايان اسفند ماه با 20% تخفيف به فروش مي رسد و بعد از آن به قیمت ...

کسب درآمد 650میلیون تومانی در یک روز کاملا تست

کسب درآمد 650میلیون تومانی در یک روز کاملا تست

این روزها با توجه به شرایط نامناسب اقتصادی کشور، کسب درآمد برای خیلی از افراد جامعه بسیار دشوار است. بسیاری از افراد به امید اینکه در آینده بتوانند یک شغل کارمندی داشته باشند به سختی درس می خوانند و عده ای دیگر که نتوانند درس بخوانند نیز راه های دیگری را انتخاب می کنند. ...

رساله کارشناسی ارشد معماری با عنوان «طراحی

رساله کارشناسی ارشد معماری با عنوان «طراحی

رساله کارشناسی ارشد معماری با عنوان «طراحی مجموعه مسکونی با رویکرد ارتقاء تعاملات اجتماعی» (فایل word قابل ویرایش) این پروژه توسط گروه معماری تلار تهیه شده است. از این بابت مشابه آن در وب وجود ندارد. رساله در 157 صفحه تنظمیم شده و دارای 77 منبع است. متن مطابق ...

نرم افزار افزایش بازدید سایت و وبلاگ

نرم افزار افزایش بازدید سایت و وبلاگ

▼ توجه توجه ▼ شما می توانید این نرم افزار را به صورت رایگان از سایت ما دانلود نمایید: app.alosite.net نرم افزار افزایش بازدید سایت نرم افزاری است جهت بالا بردن بازدید سایت یا وبلاگ با ایپی های متفاوت شما میتوانید به جای خرید بازدید از سایت ها از نرم افزار بازدید استفاده کنید ...

کتاب « الفبای جامع ثروت و ثروتمندشدن » برای

کتاب « الفبای جامع ثروت و ثروتمندشدن » برای

قوانین ثروتمند شدن چیست؟ ذهن ثروتمندان چگونه کار می کند؟ وجود ثروت ساز چگونه وجودی است؟ چرا بعضی افراد با اینکه سخت کار می کنند هیچ وقت پولدار نمیشوند؟ ذهن فقرا با ذهن ثروتمندان چه تفاوتی دارد؟ نوع مشاغل ثروتمند شدن شما کدام است؟ چرا اکثر مردم از پیشرفت و بهبود ...

سوال عملی ICDL 2 همراه با جواب - ( سری اول )

سوال عملی ICDL 2 همراه با جواب - ( سری اول )

سوالات عملی ICDL2 همراه با جواب (ویندوز - اینترنت و ایمیل ) تعداد فایل : 7 نوع فایل : Pdf ...

آموزش تله کینزی در دو روز

آموزش تله کینزی در دو روز

فقط در 2 روز...! با سلام. در این کتاب آموزش کامل تله کینزی را بصورت خیلی ساده و روان در اختیار شما قرار دادیم که هرکسی حتی در مبتدی ترین سطح میتواند تله کینزی را در کمترین زمان ممکن یاد بگیرد. آموزش هایی که داده شده همراه با تصویر میباشند و باعث یاد گیری بهتر شما عزیزان ...

خلاصه کتاب وسؤالات تستي کتاب تفسیر قرآن کریم -

خلاصه کتاب وسؤالات تستي کتاب تفسیر قرآن کریم -

مجموعه سؤالات تستي كتاب تفسیر قرآن کریم (آیات برگزیده) (ويراست دوم، نشر معارف) مشتمل بر 600 سؤال. 2 جزوه و خلاصه درس (تفسیر قرآن کریم(آیات برگزیده) فایل pdfکتاب حجم فایل:20kb گردآورنده این فایل وب سایت نسیم بوک ...

دانلود فیلم های آموزش رانندگی با ماشین

دانلود فیلم های آموزش رانندگی با ماشین

آموزش رانندگي به زبان فارسي آموزشي كاملا فارسي و صد در صد اورجينال آيا مي خواهيد تمام فوت و فن رانندگي را به طور كامل بدانيد؟ آيا مخواهيد تنها با يكبار امتحان رانندگي قبول شويد؟ آيا چندين بار تست رانندگي داده و قبول نشده ايد؟ بهترين روش آموزش رانندگي در منزل ...


مطالب تصادفی

  • استفاده از نشاسته اصلاح شده هیدروکسی پروپیل دی استارچ فسفات به عنوان جایگزین روغن در سس مایونز  ....
  • استفاده از عصاره برگ زیتون به جای آنتی اکسیدان ها و نگهدارنده های سنتزی در سس مایونز و ارزیابی تغییرات فیزیکوشیمیایی .....
  • استخراج لیکوپن از ضایعات گوجه فرنگی.....
  • استخراج پلی ساکارید از برگ گیاه هفت کول و بررسی فعالیت ضد اکسایشی و ضد میکروبی آن....
  • استخراج پروتئین از کنجاله آفتابگردان و بررسی ویژگی‌های عملکردی آن....

بندرعباس

فروشگاه فایل های دیجیتالی کمیاب